Səddam Hüseyn adı adətən müharibələr, beynəlxalq sanksiyalar və İraq üzərində onilliklər boyu davam edən avtoritar hakimiyyəti yada salır. Amma bu mürəkkəb siyasi tarixdən əlavə onun həyatı və irsi ilə bağlı az bilinən, qeyri-adi məqamlar da mövcuddur.
Roman yazan diktator
2000-ci ildə İraqda “Zəbibə və Kral” adlı romantik roman anonim şəkildə nəşr olundu. Müəllifin adı rəsmi olaraq açıqlanmasa da, İraq mediası və bir sıra siyasi analitiklər kitabın Səddam Hüseyn tərəfindən yazıldığını iddia edirdilər.
Romanda bir kral ilə Zəbibə adlı qadın arasındakı sevgi hekayəsi alleqorik formada təqdim olunur. Bir çox müşahidəçilər kral obrazını Səddam Hüseynin simvolik təmsili kimi şərh edir, Zəbibənin isə İraq xalqını təcəssüm etdiyini düşünürlər. Kitab həmin dövrdə ölkədə geniş təbliğ olunub, daha sonra televiziya və səhnə əsərinə də uyğunlaşdırılıb.
Gələcəyi xatırladan komiks süjeti
1999-cu ildə “Justice League of America” komiks seriyasında Səddam Hüseynə bənzədilən uydurma Yaxın Şərq diktatorunun yer aldığı bir süjet xətti təqdim olunmuşdu. Hekayəyə görə, superqəhrəman komandasının yeni üzvü uydurma bir ölkənin liderini öldürür. Lakin bu hadisə sülh gətirmək əvəzinə ölkədə qeyri-sabitliyə - vətəndaş müharibəsinə, etnik qarşıdurmalara və regional güclərin müdaxiləsinə səbəb olur.
Bir neçə il sonra, 2003-cü ildə Səddam Hüseynin devrilməsindən sonra İraq uzun müddət davam edən siyasi və təhlükəsizlik böhranı ilə üzləşir. Bu səbəbdən bəzi oxucular komiksin süjetini sonradan maraqlı və qeyri-adi təsadüf kimi xatırladı.
Mürəkkəb tarixi miras
Səddam Hüseynin hekayəsi adətən geosiyasət və müharibə prizmasından izah olunur. Lakin ailəsi ilə bağlı mübahisəli epizodlardan tutmuş ədəbiyyata və pop mədəniyyətində gözlənilməz izlərə qədər bu az tanınan faktlar tarixi fiqurların nə qədər mürəkkəb ola biləcəyini göstərir.
Ailə ətrafındakı mübahisələr
Səddam Hüseynin hakimiyyəti dövründə onun oğulları, xüsusilə də Uday Hüseyn qəddar biri kimi tanınıb. Ölkədə bir sıra nüfuzlu vəzifələr tutan Uday zorakı davranış və təhdidlərlə xarakterizə olunub. O, tez-tez səlahiyyətlərindən ciddi şəkildə sui-istifadə iddiaları ilə gündəmə gəlib.
Hazırladı: Leyla Bayandurlu, Zəhra Niftiyeva, Uğur Hacıyev, Rəhimə Cəmilova, Nəzri Süleymanova
