İranın dini lideri Ali Khameneinin ABŞ və İsrailin hava hücumları nəticəsində öldüyünün bildirilməsindən sonra, onun təsirli fiqurlardan biri sayılan oğlu Müctəba Khameneinin taleyi də diqqət mərkəzinə çevrilib.
İranda bəzi media qurumları və hakimiyyətə yaxın rəsmilər tərəfindən Müctəba Khamenei üçün “Ayətullah” titulunun istifadə olunmağa başlanması.
24Media.az BBC-yə istinadən bildirir ki, bir neçə gün ərzində onunla bağlı heç bir rəsmi məlumat yayılmayıb. Lakin martın 3-də İranın dövlət mediası Müctəba Xameneinin sağ olduğunu və “ölkənin mühüm məsələləri ilə bağlı məsləhətləşmələr və araşdırmalar apardığını” açıqlayıb. Buna baxmayaraq, o hələ də ictimaiyyət qarşısına çıxmayıb.
Reuters xəbər agentliyinin iki iranlı mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, Müctəba Xamenei hazırda dini liderlik üçün əsas namizədlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Lakin bu iddiaları müstəqil şəkildə təsdiqləmək çətindir.
Digər tərəfdən, yeni dini lideri seçmək səlahiyyətinə malik olan 88 din xadimindən ibarət “Assembly of Experts”in qərar verməyə yaxın olduğu bildirilir. Ancaq “Fars News Agency”nin məlumatına görə, yekun qərarın Ali Khameneinin dəfn mərasimindən əvvəl elan olunması gözlənilmir.
Atasından fərqli olaraq, Müctəba Xamenei indiyədək açıq siyasi fəaliyyətlə tanınmayıb. O, rəsmi dövlət vəzifəsi tutmayıb, ictimai çıxışlar etməyib və mediaya müsahibə verməyib. Onun haqqında yayılan foto və videoların sayı da məhduddur.
Bununla belə, uzun illərdir ki, onun atasına çıxışı nəzarətdə saxlayaraq siyasi təsirə malik olduğu barədə iddialar səsləndirilir.
“Associated Press” agentliyinin məlumatına görə, 2000-ci illərin sonlarında WikiLeaks tərəfindən açıqlanan ABŞ diplomatik yazışmalarında Müctəba Xamenei rejim daxilində “bacarıqlı və güclü lider” kimi təsvir edilmiş, hətta “cübbələrin arxasındakı güc” kimi xarakterizə olunub.
Bununla yanaşı, onun dini lider seçilməsi mübahisələr doğura bilər. Çünki İran İslam Respublikası 1979-cu ildə monarxiyanın devrilməsindən sonra qurulub və dövlətin ideologiyasına görə liderlik irsi yolla deyil, dini nüfuz və sübut olunmuş liderlik qabiliyyətinə əsaslanaraq müəyyən edilməlidir.
Hətta “Assembly of Experts”in üzvlərindən biri iki il əvvəl Xameneinin oğlunun namizədliyi ideyasına qarşı olduğunu bildirib. Bununla belə, Müctəba Xamenei bu cür iddialarla bağlı indiyədək ictimaiyyət qarşısında heç bir açıqlama verməyib.
Emiliya Vəlicanova
