ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yerləşən Ölüm Vadisi Milli Parkında illərdir təbiətşünasların marağına səbəb olan sirli bir fenomen var: "gəzən qayalar".
Ölüm Vadisinin qurumuş göl yatağında Racetrack Playa adlanan bu qayaların heç bir insan və heyvan müdaxiləsi olmadan öz-özünə hərəkət etdiyi görünür. Geridə qoyduqları uzun sürtünmə izləri ilə diqqət çəkən qayaların hərəkəti illər ərzində çoxsaylı əfsanələrin və elmi müzakirələrin mövzusu olub.
Alimlər geniş araşdırmalar nəticəsində süxurların hərəkətinin tamamilə təbii proses olduğunu aşkar ediblər. Qış aylarında gölün dibini nazik su təbəqəsi örtür. Gecələr bu su donaraq buz təbəqələri əmələ gətirir. Gün ərzində günəşin təsiri ilə əriyən buz, yüngül küləklərlə birləşərək, qayaların sürüşməsinə, bəzən onlarla metr məsafə qət etməsinə səbəb olur.
Uzun illər bu fenomenin fövqəltəbii qüvvələr və ya maqnit sahələri ilə əlaqəli olduğu irəli sürülüb, lakin 2014-cü ildə aparılan müşahidələr ilk dəfə olaraq əsl mexanizmi sənədləşdirib. Tədqiqatçılar küləyin köməyi ilə buzla örtülmüş səthdə yavaş-yavaş hərəkət edən qayaları sənədləşdirmək üçün kameralardan istifadə ediblər.
Ölüm Vadisinin gəzinti qayaları bu gün həm turistlərin, həm də elm həvəskarlarının diqqətini çəkir. Təbiətin sirli, lakin tamamilə təbii proseslərlə nələrə nail ola biləcəyini nümayiş etdirən bu hadisə dünyanın ən maraqlı geoloji hadisələrindən biri hesab olunur.
Mənbə : Evrim ağacı
Tərcümə etdi : Dilbər Paşazadə
