"İncəsənətin inciləri" rubrikası "Adsız və kimsəsiz" əsərini təqdim edir.
Emily Mary Osbornun “Adsız və kimsəsiz” əsəri insanın qəlbinə toxunan, səssiz fəryad kimi danışan bir tablodur. Rəssam bu əsərində Viktoriya dövrünün sosial ədalətsizliyini, qadınların və uşaqların cəmiyyətdəki görünməz mübarizəsini incəliklə əks etdirib. Tabloda gənc bir qadın qara geyimdə, başı örtülü halda bir incəsənət qalereyasına daxil olur. Yanında kiçik bir oğlan əlində çərçivəyə bənzər bir əşya tutur, sanki yükləndiyi məsuliyyət onun yaşını qabaqlayır.
Qadının baxışlarında dərd, qürur və qorxu bir yerdə toplanıb. Yanına yaxınlaşan kişi rəssam və ya qalereya sahibi ola bilər. Əlindəki rəsmi qiymətləndirməyə çalışır. Onun düşüncəli baxışı, qadının gözləyən duruşu, oğlanın gərgin vəziyyəti tablonun sükutla danışan əsas hissələridir. Arxa planda baş verənlər isə həyatın davam etdiyini göstərir. Oturan kişilər, rəsmlərə baxan ziyarətçilər, hər biri sanki bu qadın və oğlanın varlığını görmür, onların susqunluğuna səssiz qalır.
Bu səhnə təkcə yoxsulluğu deyil, həm də tərk edilmişliyi və cəmiyyətdəki laqeydliyi simvolizə edir. Rəssam qadının kimliyini açıqlamır, ona bir ad vermir. Bu “adsızlıq” isə əslində bütün adı unudulmuş, dəyəri bilinməmiş qadınların simvoluna çevrilir. Tablodakı işıq-kölgə oyunları, rənglərin susqun harmoniyası, dövrün reallığını və duyğusal dərinliyi birləşdirir.
“Adsız və kimsəsiz” izləyicini yalnız baxmağa yox, düşünməyə çağırır. Kimdir bu qadın, nə üçün buradadır, nə umur? Cavab yoxdur. Amma bu cavabsızlıq əsəri daha da güclü, daha da yaddaqalan edir.
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
