Missuri-Kolumbiya Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, gündəlik rejimə riayət edən yaşlı insanlar yuxusuzluqdan əziyyət çəksələr belə, daha az fiziki ağrı və depressiya əlamətləri yaşayırlar. Yatmaq, oyanmaq və yemək üçün sabit vaxtların müəyyən edilməsi orqanizmin bioloji saatını tənzimləyərək ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərir.
İllüstrasiya. Foto: Shutterstock
24media.az Missuri Universitetinin tədqiqatına istinadən xəbər verir ki, gündəlik rejimin sabit saxlanılması yuxu problemi yaşayan yaşlı insanlarda belə fiziki ağrı və depressiv əlamətlərin daha az olması ilə əlaqəlidir.
Araşdırma çərçivəsində 60 yaşdan yuxarı 67 nəfərin sorğu cavabları təhlil edilib. İştirakçılardan 37-si yuxusuzluq əlamətləri yaşadığını bildirib. Nəticələrə görə, yuxusuzluqdan əziyyət çəkənlərdə fiziki ağrı və depressiv əlamətlər daha çox müşahidə olunub. Bununla belə, yuxu keyfiyyətindən asılı olmayaraq, gündəlik rejimə riayət edən iştirakçılar daha az ağrı və depressiv əlamətlər bildiriblər.
Sirkad ritm və daxili bioloji saat
Bu əlaqənin mümkün izahlarından biri orqanizmin 24 saatlıq daxili saatı olan sirkad ritmdir. O, yuxu və oyanma vaxtlarını tənzimləməklə yanaşı, hormon fəaliyyətinə, maddələr mübadiləsinə və əhval-ruhiyyəyə də təsir göstərir. İşıq, qaranlıq və gündəlik fəaliyyətlər bu ritmin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Müntəzəm vərdişlər daxili bioloji saatın qorunmasına kömək edir.
Sosial jetlagın təsiri
İş və istirahət günlərində yuxu saatlarının dəyişməsi “sosial jetlag” adlanır. Məsələn, həftəiçi erkən oyanıb, həftəsonu gec yatmaq və gec oyanmaq daxili bioloji saatın ritmini poza bilər. Tədqiqatçılar həftəsonları da daxil olmaqla, həftə ərzində sabit gündəlik rejim saxlamağın bu uyğunsuzluğu azaltmağa kömək edə biləcəyini bildirirlər.
Araşdırma gündəlik rejimin ağrı və depressiyanı birbaşa azaltdığını sübut etmir. Bununla belə, nəticələr nizamlı vərdişlərin, xüsusilə yuxu problemi yaşayan yaşlı insanların ümumi sağlamlığı ilə əlaqəli olduğunu göstərir.
Fatimə Salmanlı
