"İncəsənətin inciləri" rubrikası "Found" əsərini təqdim edir.
Dante Gabriel Rossettinin “Found” (tərcümədə: “Tapılmış”) əsəri Pre-Rafaelçi hərəkatın ən təsirli və emosional işlərindən biri kimi qəbul olunur. Rəsm tamamlanmayıb, lakin bu natamamlıq belə onun emosional yüklənmiş ruhunu zərrə qədər azaltmır. Əsərdə bir zamanlar kəndli olan, indi şəhərdə “düşmüş” vəziyyətdə olan bir qadın təsvir olunur. Kənddən şəhərə gələn bir kişi, bəlkə də qadının keçmiş sevgilisi və ya yaxın tanışı onu küçədə tapır və onu bu haldan çıxarmağa, kömək etməyə çalışır. Kişi qadını kənara çəkərək ayağa qaldırmaq istəyir, qadın isə divara qısılıb, başını çevirərək gözlərini ondan uzaq tutub. Onun sifəti ağappaq və ümidsiz, bədəni halsız və dirənişsizdir. Bu səhnə həm fiziki, həm də simvolik baxımdan iztirab doludur, qadının bədəni çöküb, iradəsi sınıb, lakin kişi hələ də ümidlə ona sarılır.
Rəsmin arxa planında dayanan öküz arabasında şəbəkəyə bükülmüş bir buzov günahsızlıq və qurbanlıq simvolu kimi yer alır. Bu təsvir qadının da bir zamanlar günahsız olduğunu, ancaq şəhər həyatının sərtliyi və cəmiyyətin qəddarlığı nəticəsində itirildiyini simvolizə edir. Rossetti burada təkcə fərdi bir faciəni deyil, o dövrdə qadınların sosial vəziyyətini də sərt şəkildə tənqid edir. Rəssamın incə rəng keçidləri, tekstil və ifadələrə verdiyi diqqət, obrazların psixoloji dərinliyini daha da vurğulayır.
“Found” əsəri Rossettinin qadınlara və insan ləyaqətinə dair həssas yanaşmasının açıq nümunəsidir. Burada sevgi romantik deyil, ağır və sarsıdıcıdır, bu, bağışlama və yenidən insanlaşdırma cəhdidir. Rəsm tamaşaçını yalnız vizual deyil, əxlaqi və emosional səviyyədə də sarsıdır. Rossetti bu əsərdə təkcə bir qadının yox olmuş məsumluğunu deyil, onu hələ də insan olaraq görən və qəbul edən bir kişinin faciəvi sevgi dolu baxışını da rəsmə hopdurur.
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
