"İncəsənətin inciləri" rubrikası Hugo Simbergin “Həyat axını" əsərini təqdim edir.
Bu əsər 1896-cı ildə fin simvolist rəssam Hugo Simberg tərəfindən yaradılıb. Simberg yenə də susur, amma əsəri danışır. “Həyat Axını” adlı bu rəsm onun ölüm, həyat və ruh anlayışlarını poetik və simvolik dillə izah etdiyi nadir işlərdən biridir.
Qayıqda ağ libasa bürünmüş bir fiqur dayanıb. Onun üzü görünmür. O, sadəcə irəliyə baxır və çay boyunca üzüb gedir. Suyun üzərindəki o axıcı qırmızı və mavi tonlar sanki həyatı, onun ehtirasını və sakitliyini təmsil edir.
Ətrafda yarpaqsız ağaclar var. Həyatın keçici olduğu hiss edilir. Bahar da deyil, payız da. Bu zaman məkanı olmayan bir andır. Axın dayanmayacaq. Qayıq irəliləyəcək, istər ağaclar olsun, istər olmasın.
Qayığın içində taxtalar var, bəlkə bir yük, bəlkə xatirələr, bəlkə də insanın özüylə apardığı keçmiş. Heç nə izah edilmir. Amma hər şey aydındır. Həyat bu cürdür: izah istəmədən, sual vermədən axır.
Bu rəsim bir növ keçiddir. Həyatla ölüm arasında, ya da, bəlkə, doğumla həyat arasında. Simberg burada vaxt anlayışını dayandırır. İnsan bu axında sadəcə bir səyyahdır. Nə geri dönmək var, nə də dayanmaq.
Ağ libaslı fiqur bəlkə də Simbergin ölümə verdiyi qiyafədir. Lakin bu ölüm qorxunc deyil, o, sadəcə istiqamət göstərir. Həyatın çayı səssizdir, amma hərəkətlidir.
“Həyat axını” əsərinə baxarkən insan anlayır ki, bu dünya da bir çaydır. Biz isə içində irəliləyən qayıqlarda səyahət edən yolçularıq. Suyun axışı dayanmasa da, bir gün sahil görünəcək. Simberg heç nə demir, amma ruhumuza pıçıldayır: “Gedirsən... və bu gedişin özü artıq bir hekayədir."
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
