"İncəsənətin inciləri" rubrikası Giorgio de Chiriconun “Gedişin melanxoliyası” (La Mélancolie du départ, 1916) adlı əsərini təqdim edir.
Bu qəribə və düşündürücü rəsm 1916-cı ildə İtalyan metafizik sənətinin banilərindən biri olan Giorgio de Chirico tərəfindən çəkilib. O dövr üçün radikal sayılan bu üslub sənətin sadəcə gözəlliyi deyil, düşüncəni oyatmaq gücünü ön plana çıxarıb.
Əsərə baxan kimi insan sanki bir labirintə düşür. Qaranlıq fonda qeyri-adi memarlıq strukturları, mexaniki formalar və naməlum obyektlər bir araya yığılmış vəziyyətdədir. Onlar real dünyaya aid deyil, amma tamamilə yad da görünmür.
Rəsmin aşağı hissəsində isə bir xəritə parçası yerləşir. Qayalıqlar, torpaq, dəniz, sanki bu, harasa getməyə hazırlaşan birinin baxdığı son mənzərədir. Ancaq bu gedən kimdir? Niyə gedir? Və hara gedir?
Yuxarıya doğru qalxan formalar arasında heç bir insan fiquru yoxdur. Amma hər bir detal bir insan hissini ifadə edir: gözləmə, qərarsızlıq, nostalgiya. Hər şey tərk edilmiş, amma tərk edəni hələ orada hiss edən bir otaq kimidir.
Rənglər soyuq və sərtdir. Qırmızı, yaşıl, sarı - hər biri kəskin və sərhədsiz bir duyğunu təmsil edir. Rəsmin adı isə bu duyğulara ad verir. Melanxoliya bu əsərdə getməyin özü yox, gedəndən sonra qalan hissdir.
Hər kəs həyatında ən az bir dəfə nəyisə tərk edib. Bəzən şəhər, bəzən bir insan, bəzən isə sadəcə bir hiss... De Chirico bu əsərlə izah edilə bilməyən bir duyğunu şəkilə salıb. Və onu seyr edən hər kəs öz gedişinin kölgəsini orada tapa bilir.
“Gedişin Melanxoliyası” sənin heç tanımadığın bir otaqda tanıdığın bir hisslə qarşılaşma kimidir. O hiss səni çağırmaz, amma sən ona yaxınlaşırsan, çünki bilirsən, orada səni anlayan bir sükut var.
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
