"İncəsənətin inciləri" rubrikası "Judith and Holofernes" əsərini təqdim edir.
Kristofano Allorinin 1610–1612-ci illər arasında çəkdiyi “Judith and Holofernes” əsəri bir qadının cəsarətini, bir xalqın azadlıq ümidini və sənətin tükürpərdici gözəlliyini özündə birləşdirən əfsanəvi bir tablodur.
Florensiyalı rəssam Allorinin bu əsəri çəkildiyi andan etibarən ani uğur qazanıb və qısa zamanda geniş şəkildə kopyalanmağa başlanıb. Əsərin əsas mövzusu Bibliyadakı Judith hekayəsindən götürülüb: Assur ordusunun generalı Holofernesi yoldan çıxarıb sonra başını kəsən yəhudi qadın Judithin qəhrəmanlığı. Lakin Allori bu klassik hekayəyə şəxsi həyatından qatqılar verərək onu bənzərsiz edib. O, Judith rolunda sevgilisi Mazzafirra, başı kəsilmiş Holofernes obrazında isə öz avtoportretini istifadə edib. Hətta qulu təsvir edən qadının da onun keçmiş sevgilisinin anası olduğu deyilir. Bu detallarla rəssam öz şəxsi hisslərini, məğlub sevgisini sənətə çevirib.
Əsərdə ən diqqətçəkən məqamlardan biri Judithin qeyri-adi dəbdəbəli geyimidir. Florensiyanın inkişaf edən tekstil sənayesini təmsil edən bu geyim həm Judithin, həm də dövrün iqtisadi gücünü simvolizə edir. Kristofano Judithin gözəlliyini və dəri tonlarının təbii parlaqlığını ustalıqla vurğulayır. Bu zəriflik isə onun əlində tutduğu qan içindəki başla dəhşətli bir ziddiyyət yaradır. Judith burada qorxmayan, qərar verən və əməl edən bir qadındır. Gözlərində qorxu yox, əminlik var. Sanki ilahi bir missiyanı yerinə yetirdiyinə inanır.
Allorinin bu əsəri, həm də sənət dünyasında Caravaggio təsirinin bariz nümunəsidir. Güclü işıq-kölgə kontrastı, dramatik kompozisiya və realizm Caravaggio üslubuna bənzəyir. Maraqlıdır ki, bu təsir dövrün digər güclü rəssamı Artemisia Gentileschi ilə də üst-üstə düşür. Hətta bəzi sənətşünaslar onların qadın şiddətinə qarşı çəkdiyi əsərlərlə dialoq qurduğunu düşünürlər.
1610-cu illərdə yaradılan bu sənət əsəri rəssamın ölümündən sonra Mediçi ailəsinin kolleksiyasına daxil edilir və 1666-cı ildən etibarən Pitti Sarayında sərgilənməyə başlanır. Bu gün isə Uffizi Qalereyasının dəyərli parçalarından biridir.
“Judith and Holofernes” Florensiyada təkcə sənət əsəri kimi yox, həm də simvolik məna daşıyan bir mövzudur. Judith obrazı hiylə, cəsarət və imanın gücünü təmsil edir. Donatellonun 1494-cü ildə yaratdığı bürünc Judith heykəli də bu ideyanı tamamlayır və xalqın hər cür zülmə qarşı dirənişini simvolizə edir.
Bu tablo təkcə bir qətl səhnəsi deyil. Bu, qadının qorxusuzca qərar verməsi, iradəsi və azadlığı uğrunda verdiyi savaşın sənətə yazılmış hekayəsidir.
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
