Elektron qolbaq səlahiyyətli orqanlara şəxsin yerini uzaqdan izləməyə imkan verən, adətən biləyə və ya topuğa taxılan nəzarət vasitəsidir. O, ev dustaqlığı və sınaq müddəti kimi hallarda istifadə olunur və cinayətkarın cəmiyyətdən təcrid edilmədən nəzarətdə saxlanmasını təmin edir.
Elektron qandal necə işləyir?
Elektron qandal GPS və ya radio tezliyi (RF) texnologiyası ilə işləyir və müəyyən aralıqlarla şəxsin yerini idarəetmə sisteminə ötürür. Şəxs icazəsiz ərazidən çıxdıqda və ya cihazı çıxarmağa cəhd etdikdə, sistem dərhal aidiyyəti qurumlara xəbərdarlıq edir. Bəzi modellər səsli xəbərdarlıq və ünsiyyət funksiyaları ilə də təchiz olunub.
Elektron qandal tətbiqləri
Elektron qolbaqlar yalnız cinayət hallarında deyil, məişət zorakılığına qarşı müdafiə məqsədilə də istifadə olunur. Məsələn, qurbana yaxınlaşması qadağan edilən şəxsin bu qaydanı pozması zamanı dərhal tədbir görülə bilər. Həmçinin bu cihaz uşaqların və əqli qüsurlu şəxslərin izlənməsi kimi xüsusi hallarda da tətbiq edilir.
Elektron qolbaqlı ev dustaqlığı
Ev dustaqlığı şəxsin müəyyən müddət ərzində evdə qalmasını tələb edən məhkəmə nəzarəti formasıdır. Bu müddətdə elektron qolbaqla izləmə ən effektiv üsullardan biridir. Şəxs icazə verilən saatlarda evdə olmazsa, sistem dərhal xəbərdarlıq edir və müvafiq sanksiyalar tətbiq olunur.
Elektron qolbaqlar yalnız məhkəmə və ya prokuror qərarı əsasında tətbiq oluna bilər. Ən çox ev dustaqlığı, sınaq müddəti, cəzanın dayandırılması və yaxınlaşma qadağası kimi hallarda istifadə olunur.
İzləmə sisteminin quraşdırılması
Şəxs əli qandallanarkən zəruri nəzarət cihazları (məsələn, evin içərisində yerləşdiriləcək siqnal cihazları) da yerləşdirilir.
Monitorinq və bildiriş
Əgər şəxs təyin olunmuş saatlardan kənara çıxarsa, qandalı çıxarmağa cəhd edərsə və ya təhlükəsiz ərazini pozarsa, sistem dərhal xəbərdarlıq edir. Bu siqnallar birbaşa monitorinq mərkəzinə ötürülür və aidiyyəti qurumlar müdaxilə edir.
Dövri nəzarət
Elektron monitorinq bölmələri sistemi mütəmadi olaraq yoxlayır. Eyni zamanda, həmin şəxsin öz öhdəliklərinə əməl edib-etməməsi də izlənilir. Zəruri hallarda yerində yoxlamalar aparılır.
Xitam
Elektron qolbaqların istifadəsinə cəza müddəti başa çatdıqda, risk aradan qaldırıldıqda və ya məhkəmənin qərarı ilə xitam verilir.
Son illərdə elektron qolbaq tətbiqləri xüsusilə məişət zorakılığı və qadınlara qarşı zorakılığın qarşısının alınmasında önəm qazanıb. Ədliyyə və Daxili İşlər Nazirliklərinin məlumatına görə, sistemin effektivliyini artırmaq üçün işlər davam etdirilir.
Mənbə: Fikrimucit
Tərcümə etdi: Səidə Əsədli
