İnsan beyni hüceyrələrindən istifadə edərək hazırlanmış ilk kompüter texnologiya dünyasında inqilabi bir addım olan satışa çıxarıldı. Avstraliyanın “Cortical Labs” şirkəti tərəfindən istehsal olunan cihaz ənənəvi aparat əvəzinə bioreaktor texnologiyasından istifadə edən innovativ kibernetik sistem təklif edir.
Neuron-on-a-chip texnologiyası enerji istehlak edən süni intellekt sistemlərinə alternativ olaraq inkişaf etdirilir, eyni zamanda heyvanlar üzərində təcrübələri lazımsız hala gətirir.
Derstandardın məlumatına görə, Avstraliyanın “Cortical Labs” startapı “CL1” adlı yeni nəsil kompüteri istifadəyə verib. Şirkətin adı bu innovativ cihazın əsasını aydın şəkildə ortaya qoyur. Ənənəvi aparat əvəzinə bioreaktordan istifadə edərək, CL1 insan beyin hüceyrələri ilə kompüter əməliyyatları həyata keçirir.
Bu neyronlar biopsiyadan deyil, kök hüceyrələrdən istehsal olunur və çipə inteqrasiya olunur. Kibernetik sistem olaraq təyin olunan bu cihazda hüceyrələr qida məhlulu ilə dəstəklənir. Bundan əlavə, nəzarət və məlumat çıxışı üçün "Bioloji Kəşfiyyat Əməliyyat Sistemi" (biOS) adlı xüsusi proqram təminatı istifadə olunur. Bununla belə, bu sistem ənənəvi kompüterlərdə 'Əsas Giriş/Çıxış Sistemi' ilə müəyyən uyğunsuzluqlara səbəb ola bilər.
Proqram virtual dünyanı simulyasiya edir və ətraf mühit haqqında məlumatları neyronlara ötürür. Neyronlardan yayılan impulslar simulyasiyaya təsir göstərir. Tərtibatçılar bu sistemdən kodları birbaşa neyronlara ötürərək problemləri həll etmək üçün də istifadə edə biləcəklərini deyirlər.
İstehsalçının ifadəsinə görə, 'Neyronlar öz-özünə proqramlaşır, sonsuz çevikdir və dörd milyard illik təkamülün məhsuludur.' Şirkət vurğulayır ki, rəqəmsal süni intellekt modelləri eyni səviyyəli çeviklik və qabiliyyətləri təqlid etmək üçün böyük resurslar tələb edir. Bundan əlavə, cihazın enerji istehlakı təxminən 20 vatt qiymətləndirilir.
Sistem özünü təmin edir, giriş və çıxışları sənədləşdirir və bütün lazımi tətbiqləri təmin edir. İstifadəçilərin etməli olduğu yeganə şey məlumat verməkdir. Eksperimentlər üçün kameralar, aktuatorlar və digər aksessuarlar da əlavə etmək mümkündür. CL1 həmçinin real neyronların məlumatı necə emal etdiyini anlamaq üçün bir vasitə kimi təbliğ olunur. Bu xüsusiyyəti ilə kibernetik kompüter heyvanlar üzərində aparılan təcrübələrə alternativ olaraq önə çıxır.
35.000 dollar (təxminən 32.100 avro) satış qiyməti ilə diqqət çəkən CL1, uyğun laboratoriyaları olan tədqiqatçılar üçün nəzərdə tutulub. İstifadəçilərdən forma vasitəsilə cihazla etməyi planlaşdırdıqları işləri təsvir etmələri tələb olunur. 2021-ci ildə Cortical Labs real hüceyrələrdən ibarət neyron şəbəkələrinin işlədiyini və bu neyronların klassik Pong oyununu oynamağı öyrəndiyini nümayiş etdirdi.
Bununla belə, CL1-in bioloji istifadəsi üçün vaxt məhdudiyyəti var. Cihazın həyat dəstəyi sistemi altı aya qədər neyronlara dəstək verə bilir. Digər tərəfdən, müvafiq laboratoriya avadanlığına malik olmayan tədqiqatçılar üçün gələcəkdə 'Yaş Proqram Xidməti' adlı bulud əsaslı həllin təklif edilməsi planlaşdırılır. Şirkət bir neçə CL1-i ödənişli olaraq internet üzərindən birləşdirərək onları əlçatan etmək niyyətindədir.
Mənbə: sözcü.com
Tərcümə etdi: Mina Yadigarlı
