Aşağılıq kompleksi adətən insanlarda 7 əlamətlə özünü göstərir:
Özünə inam və qeyri-adekvatlıq hissləri: İnsan öz nailiyyətlərini və bacarıqlarını qiymətləndirməməyə meyllidir. Davamlı olaraq özünü başqalarının uğurları ilə müqayisə edərək özünü qeyri-kafi hiss edir.
Daimi təsdiq axtarışı: İnsan daim başqalarından razılıq və təqdir axtarır. Təsdiq edilmədikdə, özünü dəyərsiz və uğursuz hiss edə bilər.
Aşağılıq və introversiya hissləri: İnsan başqaları ilə ünsiyyətdən qaça bilər, sosial vəziyyətlərdə özünü rahat hiss edə bilməz və cəmiyyətdən uzaqlaşa bilər. Bu vəziyyət zamanla sosial fobiyaya çevrilə bilər.
Məqsədlərə çatmaq üçün həddindən artıq təzyiq: Aşağılıq kompleksi olan bir insan daim "daha yaxşı" olmaq üçün həddindən artıq təzyiq altında hiss edə bilər. Lakin bu təzyiq onları tükənmə həddinə çatdıra bilər, çünki onların uğurları daxili məmnunluqlarından çox, özlərini başqalarına sübut etmək məqsədi daşıyır.
Müdafiəçi münasibət və aqressiv reaksiyalar: İnsan özünü müdafiə etmək üçün aqressiv reaksiya verə bilər. Xüsusilə, tənqidlər qarşısında həddindən artıq müdafiəçi bir rəftar göstərə bilər ki, bu da onun daha tənhalaşmasına səbəb ola bilər.
Başqalarından üstün olmaq hissi: Maraqlıdır ki, bəzi hallarda aşağılıq kompleksi olan fərdlər özlərini başqalarından üstün hiss edə bilərlər. Bu, əslində onların özlərini qorumaq və başqalarını aşağılamaq üçün gizli səylərindən irəli gəlir.
Pessimizm və mənfi düşüncələr: İnsan çox vaxt mənfi düşüncələrlə dolu daxili dünyasına malikdir. “Uğur qazana bilmirəm”, “Mən qeyri-kafiyəm”, “Məni heç kim sevmir” kimi fikirlər daim insanın beynində qala bilir.
Aşağılıq kompleksi müalicə edilə bilən bir vəziyyətdir. Psixoterapiya, xüsusilə də bilişsel davranışçı terapiya (CBT) kimi yanaşmalar bu baxımdan təsirli ola bilər. Terapevt insana öz dəyərini və gücünü dərk etməyə kömək edə bilər, həmçinin özünə inam yaratmaq və mənfi düşüncə modellərini dəyişdirmək üzərində işləyir.
Mənbə: ntv.com.tr
Tərcümə etdi: Nazrin Humbat
