Sənət insan həyatının ən önəmli hissələrindən biridir. Getdiyimiz yerlər, gördüyümüz şəkil və rəsmlər, izlədiyimiz, izləmək istədiyimiz filmlər, ta qədimdən bəri bizə ötürülən əsrarəngiz mədəniyyətlər.
Rəsmlərdən danışmışkən bəs görəsən, ən məşhur 10 tablo və onların mövzuları nələrdir?
1. Mona Lisa - Leonardo da Vinci
Siyahının başında Mona Lisa tablosu gəlir. Mona Liza tablosunda təsvir olunan şəxsin əsl adı Liza Gerardini kimi tanınır. Bildirilir ki, Leonardo Da Vinçinin bu tablonu çəkməsinə səbəb tacir Franscesco Del Giocondonun həyat yoldaşı Liza Gerardininin ikinci övladını dünyaya gətirməsi olub.
Mona Liza (həmçinin La Gioconda və ya La Joconde kimi tanınır) İtaliyanın Florensiya şəhərində İntibah dövründə Leonardo da Vinçi tərəfindən qovaq panelində Sfumato texnikası ilə çəkilmiş 16-cı əsr yağlı boya portretidir. Rəsm hal-hazırda Parisdəki Luvr Muzeyində Françesko del Cokondonun həyat yoldaşı Liza Gerardininin portreti adı altında nümayiş etdirilir. Rəsmdə oturmuş qadın təsvir edilib, onun üzü hələ də sirr olaraq qalır. Üz ifadəsindəki qeyri-müəyyənlik, kompozisiyasındakı monumentallıq, atmosferdəki maraqlılıq rəsm üzərində işlərin davam etməsinin səbəbidir.
2. Ulduzlu Gecə - Vincent Van Gogh, 1889
Ulduzlu Gecə ( hollandca De sterrennacht ) — holland post-impressionist rəssamı Vinsent van Qoqun yağlı boya ilə çəkdiyi rəsmdir. 1889-cu ilin iyununda çəkdiyi rəsmdə rəssam sanatoriyadakı otağının şərqə baxan pəncərəsindən günəş doğmamışdan əvvəl Sen-Remi-de-Provens kəndini təsvir etmişdir.
3. Mirvari Sırğalı Qız - Johannes Vermeer, 1665
17-ci əsrin ortalarında Hollandiyada yaşayan və atası iş qəzası nəticəsində kor olan, adı bu gün də məlum olmayan "Mirvari sırğalı qız" Jonnesin evində qulluqçu kimi işləməyə başlayıb. Qızın rəsm və rənglərə marağı Vermeerin diqqətini çəkir. O, əvvəlcə emalatxanaya yalnız təmizlik üçün daxil olan qıza zamanla rəngləri qarışdırmağı öyrədir. Bu, həyat yoldaşının və Vermeerin sevilməyən böyük qızının diqqətini çəkir. Bu şəkildə qısqanclıq və düşmənçilik hissləri yaranır. Arvadının belə girməsinə icazə verilməyən emalatxanadan qulluqçu qızın çıxmaması gərginliyi artırır. Ailənin varlı qohumlarından biri Vermeerdən rəsm sifariş edir.
Rəsmdəki model qulluqçudur. Vermeer bunu həyat yoldaşından gizlədir, lakin şəkil heç vaxt bitmir. Çatışmazlıq var. Bu çatışmazlıq arvadının mirvari sırğasıdır. Nəhayət, rəsm tamamlanır və arvadı bundan xəbər tutanda qulluqçu evdən qovulur. Və bu hekayə belə başa çatır.
Bu məşhur tabloda insanın diqqətini cəlb edəcək hər şey var: sirr, haram sevgi, estetik gözəllik, kitab və seriallara mövzu olacaq hekayə. Haaqadakı Mauritshuis adasına gedib günü-gündən populyarlıq qazanan bu əsəri yaxından görə bilərsiniz.
4. Öpüş - Gustav Klimt, 1908
Rəsmdə uçurumun kənarında bir-birini qucaqlayan qadın və kişi təsvir edilib. Kişi paltarı bucaqlı həndəsi fiqurlardan, qadınınkı isə kiçik kvadratlarından və çiçəkləri simvolizə edən dairələrdən ibarətdir. Bu, kişi və qadının 'harmonik kontrastını' təmsil edir.
5. Veneranın doğumu - Sandro Botticelli, 1486
Veneranın doğulması 1482-1486-cı illər arasında italyan rəssamı Sandro Botticelli tərəfindən kətan üzərində tempera şəkilidir. Rəsmdə Veneranın dənizdən çıxması və yeniyetmə qadın kimi sahilə çıxması təsvir olunub. Dünyanın ən məşhur rəsmlərindən biri olan rəsm Florensiyada Uffizidə sərgilənir.
Venera sevgi ilahəsidir və dünyaya gəlməsi ilə sevgini də gətirir.
6. Las Meninas - Diego Velázquez, 1656
Rəsm İspaniya Kralı IV. O, Felipenin qızı Marqaret Terezadan bəhs edir. Rəsmdə ən detallı fiqur şahzadədir. Ağ paltar geyinmiş şahzadə valideynlərini izləyir. Sonradan Müqəddəs Roma İmperatoru olacaq şahzadə 22 yaşında vəfat edib.
7. Guernica - Pablo Picasso, 1937
İspaniya Vətəndaş Müharibəsi zamanı Baskın Gernika şəhərinə geniş dağıntılara səbəb olan və çoxlu mülki vətəndaşın ölümünə səbəb olan hava hücumudur.
Guernica təqribən, 3,5 metr hündürlükdə və 7,8 metr enində, kətan üzərində yalnız qara və ağ yağlı boya ilə çəkilmiş olduqca böyük bir rəsmdir. Pikassonun bu rəsmdə məqsədi öz dövründə Kazimir Maleviç və s. bəzi rəssamların etdiyi kimi reallığı təmsil etməyəcək bir abstraksiyaya çatmaq deyildi. Rəsmdə ölüm, şiddət, qəddarlıq və çarəsizlik səhnələri əsl səbəbi göstərilmədən işlənir. Rəsmin ağ-qara rənglənməsi ilə o dövrün qəzetlərində dərc olunan fotoşəkillər yaxınlaşdırılmış, müharibənin yaratdığı cansızlıq vurğulanmışdır.
Guernica-da əzab çəkən insanlar, heyvanlar və xaos içində dağılmış binalar təsvir edilmişdir.
8. Son Şam Yeməyi - Leonardo da Vinci, 1498
Şəkil Bibliyanın kulminasiyasını yenidən yaradır. Bu məşhur divar rəsmi İsanın tutularaq çarmıxa çəkilmədən əvvəl həvariləri ilə sonuncu dəfə şam yeməyini deyil, həm də onlardan birinin ona xəyanət edəcəyini bildiyini onlara bildirdiyi anı təsvir edir.
9. Sistine Şapelinin Tavanı - Michelangelo, 1512
Müəllif Sikstin kapellasının tavanında çəkdiyi şəkilləri İncilin Yaradılış fəslində təsvir olunan “doqquz yaradılış səhnəsi”nə uyğun olaraq yaratmışdır. Rəsmlər üç böyük və kiçik panel üzərində işlənib. Birinci qrupda Allahın göyü və yeri yaratması səhnələşdirilib.
10. Dünyəvi Ləzzətlər Bağı - Hieronymus Bosch, 1515
Bu məşhur rəsmin sol panelində Adəm və Həvvanın müşayiəti ilə Cənnət və gözəl heyvanlar təsvir edilmişdir. Orta paneldə çoxlu çılpaq fiqurlar, bənzərsiz gözəl meyvələr və quşlarla yer üzündəki ləzzətlər, sağ paneldə günahkarların müxtəlif yollarla cəzalandırıldığı cəhənnəm təsvir edilmişdir.
Aydan Qasımova
