Salvador Dali əsərləri ilə sürrealizm cərəyanının qabaqcıllarından hesab olunur. O, 20-ci əsrin ən məşhur rəssamlarından biridir. Gerçəklikdən kənar bir dünya yaradan, xəyallarını gündəmə gətirən rəssamın ən məşhur əsərlərini sizin üçün topladıq. Salvador Dali əsərləri ilə sürrealizm cərəyanının qabaqcıllarından sayılır. O, 20-ci əsrin ən məşhur rəssamlarından biridir.
Girl at a Window- Aynadan Baxan Qadın
Salvador Dalinin əsərləri arasında ən köhnə rəsmlərdən biri olan "Pəncərədən Baxan Qadın" əslində onun bacısı Anna Maridir. Sürreal rəsmləri ilə diqqət çəkən rəssamın realist rəsmləri çox azdır. Nadir rəsmlərdən biri Dalinin sevimli bacısını çəkərkən, Dali özünü mehriban hiss etdiyini göstərsə də, yanılırsınız.
Uzun müddətdən sonra rəssam əsərini özü şərh edib. Rəsmdəki dinc mühitin şübhəli bir mühitə çevrilməsi qəribə şərh olacaq. Dali çəkdiyi şəklə baxarkən üzərinə tüpürərək xoşbəxt olduğunu bildirib. Nifrətdir? Bu sevgidir?
The Persistence Of Memory- Yaddaşın Əzmi (1931)
1931-ci ildə çəkilmiş əsər Salvador Dalinin əsərləri arasında ən çox rastlaşdığınız əsər ola bilər. Zamanın axarını oyandıran əsərin müxtəlif şərhləri var. Təbii ki, onun öz əsərini şərh etməsi vacibdir.
Dali mənbələrdə əsəri çəkməzdən əvvəl bir müddət danışır. Yuxu ilə oyaqlıq arasındakı bir müddətdə evdə ərimiş pendir və divar saatının gözü ilə rastlaşdığını qeyd edir. Əsərlərinin hazırlanmasında daha çox xəyallarından istifadə edən Dali üçün bu cür iş maraqlı deyil. Amma bizim üçün belədir.
Şəkildəki obyektlərə görə Yaddaşın Əzmi üçün də müxtəlif mənalar çıxarılmışdır. Şəklin aşağı sol küncündə narıncı saatda olan qarışqaların doğum və ölümdən bəhs etdikləri qeyd edilir.
Soft Construction With Boiled Beans – Yumşaq Qaynadılmış Lobya (1936)
Onu da deyə bilərik ki, İspaniyada baş verəcək vətəndaş müharibəsindən əvvəl hazırlanmış təxmin əsəridir. Müharibədən altı ay əvvəl hazırlanmış rəsmdə qaynadılmış paxlanın özü ilə “daxili” münaqişəsini görəcəksiniz. Onun qolları və ayaqları ayrı-ayrı simvollar kimi tablonu əhatə edir.
The Burning Giraffe- Yanan Zürafə (1937)
Ömrü boyu psixoanaliz texnikasına və janrlarına yaxın olan Dali tabloda qadın fiqurunu məhz bu səbəbdən qurur. Psikanaliz üsulu ilə şüursuz ünsürlərə çatmağın mümkün olduğunu düşünən rəssam insan bədənini gizli rəflərdən ibarət olaraq təsvir edir. Bu səbəbdən rəflər fiqurun arxasına düzülür.
Qadın fiqurunun arxasında yerləşdirilən skelet quruluşu insanların zəif nöqtələrindən danışır. Əsərin adı olan Yanan Zürafə arxa tərəfdə yerləşir. Dalinin sözlərinə görə, yanan zürafə bir növ “kişiliyin kosmik apokalipsis heyvanı” kimi tanınır.
Swans Reflecting Elephants – Filə Yansıyan Qu quşları (1937)
Sürrealizmin önəmli rəsmlərindən biri hesab edilən əsər, Dali öz daxilində paranoyya yaşadığı zaman ortaya çıxdı. Buna görə də bu cədvəl üçün çoxlu müxtəlif şərhlər görə bilərsiniz.
Şəkildəki üç qu quşu göldə fil kimi əks olunub. Qu quşlarının arxasındakı ağaclar fillərin ayaqlarına bənzəyir. Gölün dibindəki zülmət və yuxarıdakı qu quşlarının sakitliyi maraqlı təzad yaradır.
Leda Atomica- Atomik Leda (1949)
Məşhur rəssam əsərlərinin əksəriyyətində həyat yoldaşı Qala da yer alıb. Qalanın üzü şəkildəki görkəmli Leda fiqurunda təsvir edilmişdir. Əsər çəkilən zaman atom və atom altı hissəciklərin kəşfi sual altında idi. Rəssamın diqqətini cəlb edən bu mövzuda mifologiyada adı çəkilən Leda əfsanəsi ilə elmin kəşfləri birləşir.
Mənbə: Ceotudent
Tərcümə etdi: Amin Həsənli
