Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, ümidsizlik hissi, həyatdan zövq ala bilməmək, yuxu pozğunluqları və ya ölümü düşünmək kimi simptomlar, şiddətli depressiyanın əsas göstəriciləri sırasındadır.
Hər bir insanın depressiya təcrübəsi fərqlidir. Depressiya yüngül, orta və şiddətli olmaqla müxtəlif səviyyələrdə özünü göstərə bilər:
Yüngül depressiya – Əksər hallarda stresli dövrlərdə meydana çıxır, zamanla öz-özünə keçə bilər və müalicə tələb etməyə bilər.
Orta dərəcədə depressiya – Simptomlar daha davamlı olur və bir və ya bir neçə müalicə üsuluna ehtiyac yarana bilər.
Şiddətli depressiya – Müalicə olmadan keçməsi çətindir və mütləq tibbi müdaxilə tələb edir.
Depressiyanın gedişi zamanla dəyişə bilər: bəzən yüngül başlayıb ağırlaşa, bəzən isə eyni dövrdə şiddətində dalğalanmalar müşahidə oluna bilər.
Şiddətli depressiya üçün dəqiq bir standart tərif mövcud olmasa da, mütəxəssislər bəzi əsas əlamətləri nəzərə alırlar:
1. Psixotik əlamətlər
Reallıqdan qopma mənasına gələn psixotik əlamətlərə hezeyanlar, halüsinasiyalar, güclü narahatlıq və aqitasiya kimi simptomlar daxildir.
2. İntihar düşüncələri və davranışları
İntihar düşüncələri çox ciddi qəbul edilməlidir. Əsas göstəricilər:
• Ölüm arzusundan danışmaq
• İntihar planı qurmaq və ya cəhd etmək
• Vida etmə davranışları
• Riskli və özünə zərərverici hərəkətlər
• Alkoqol və ya narkotik istifadəsinin artması
• Kəskin əhval dəyişiklikləri
• Yuxu və qidalanma vərdişlərində dəyişikliklər
3. Melanxoliya
Melanxolik depressi yada insan həyatdan tamamilə zövq ala bilmir. Adətən səhər saatlarında simptomlar daha güclü olur. Diqqət dağınıqlığı, iştahasızlıq və yavaş hər
Depressiya təkcə psixoloji deyil, fiziki əlamətlərlə də müşahidə oluna bilər. Bunlara:
• Yuxusuzluq
• İştahın dəyişməsi
• Cinsi istəksizlik
• Xroniki ağrılar
• Həzm problemləri daxildir.
5. Psixomotor dəyişikliklər
Zehni və fiziki yavaşlama (psixomotor yavaşlama) baş verə bilər. Bu zaman incə motor bacarıqlar pozulur (məsələn, yerə düşən pulu götürməkdə çətinlik), üz ifadəsi sabit və cansız görünür, danışıq sürəti azalır.
Mənbə: NTV
Tərcümə etdi: Mina Yadigarlı
