Cəmiyyətdə tez-tez rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biri olan zob xüsusilə qadınlarda rast gəlinir. Boyunda şişkinlik ilə özünü göstərən bu xəstəlik qalxanabənzər vəzinin böyüməsi səbəbindən baş verir. Beləliklə, zob tam olaraq nədir, niyə yaranır və necə müalicə olunur?
Zob xəstəliyi nədir?
Zob boynun ön hissəsində yerləşən qalxanabənzər vəzinin normadan böyük olması ilə yaranan xəstəlikdir. Qalxanabənzər vəzi orqanizmdə maddələr mübadiləsini tənzimləyən hormonlar istehsal edir. Bu vəzin böyüməsi hormonal balanssızlığa səbəb ola bilər və fiziki narahatlığa da səbəb ola bilər.
Zobun əlamətləri hansılardır?
Zob həmişə aşkar şikayətlərə səbəb ola bilməz. Ancaq böyümə irəliləmişsə, aşağıdakı simptomlar müşahidə edilə bilər:
• Boyunda şişlik və ya şişlik
• Yutmaq və nəfəs almaqda çətinlik
• Boğazda təzyiq hissi
• Öskürək və ya səs səsi
• Zəiflik, çəki dəyişiklikləri (tiroid hormonlarının səviyyəsindən asılı olaraq)
Zob nəyə səbəb olur?
Zobun bir çox səbəbi ola bilər, ən çox görülənləri:
• Yod çatışmazlığı: Bədənin adekvat tiroid hormonu istehsal etmək üçün yoda ehtiyacı var. Xüsusilə, yodlaşdırılmamış duzdan istifadə zob xəstəliyinə səbəb ola bilər.
• Qalxanvari vəzin iltihabı (tiroidit): Haşimoto tiroiditi kimi otoimmün xəstəliklər.
• Graves xəstəliyi: Qalxanabənzər vəzin həddindən artıq işləməsinə səbəb olan otoimmün xəstəlik.
• Tiroid nodülləri: Qalxanabənzər vəzdə əmələ gələn xoş və ya bədxassəli kütlələr.
Zob necə müalicə olunur?
Zobun müalicəsi xəstəliyin növü və ölçüsündən asılı olaraq dəyişir:
• Dərman terapiyası: Tiroid hormonlarını balanslaşdırmaq üçün hormon dərmanları istifadə olunur.
• Yod əlavəsi: Yod çatışmazlığı səbəbindən guatr üçün tövsiyə olunur.
• Cərrahi müdaxilə: Böyük zob və ya düyün varsa, qalxanabənzər vəzinin bir hissəsi və ya hamısı çıxarıla bilər.
• Radioaktiv yod müalicəsi: Qalxanabənzər vəzinin kiçilməsi üçün istifadə olunur.
Endokrinoloqlar vurğulayırlar ki, boyunda görülən hər hansı bir şişkinlik nəzərə alınmalıdır. Ailədə tiroid xəstəliyi olan insanların mütəmadi olaraq müayinədən keçmələri xüsusilə vacibdir.
Mənbə: Evrim ağacı
Tərcümə etdi: Dilbər Paşazadə
