Stress müxtəlif dəri xəstəliklərinə səbəb olmaqla və yaşlanmanı sürətləndirərək dəri sağlamlığına təsir edir. Hormonal dəyişiklikləri tetikler, dəri maneəsini zəiflədir və iltihabı təşviq edir. Məşq, pəhriz və dəriyə qulluq vasitəsilə stressi idarə etmək dəri vəziyyətini yaxşılaşdıra bilər. Stressin idarə edilməsi strategiyalarının daxil edilməsi də dərinin qocalmasını yavaşlata və ümumi dermatoloji sağlamlığı yaxşılaşdıra bilər.
Stress dəriyə müxtəlif mənfi təsirlər göstərə bilər və müxtəlif dəri xəstəliklərinin inkişafına və pisləşməsinə və dərinin qocalmasının sürətlənməsinə səbəb ola bilər. Stressin idarə edilməsi dəriyə qulluqun ayrılmaz hissəsidir, çünki dəri sağlamlığı ilə stress arasında mürəkkəb əlaqə mövcuddur. Dərimiz bir sıra fizioloji və biokimyəvi dəyişikliklərə səbəb ola biləcək zehni və fiziki stresslərə çox həssasdır.
Hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) oxu stresslə aktivləşir və kortizol və digər stress hormonlarının sərbəst buraxılmasına səbəb olur. Bu hormonlar dəriyə müxtəlif yollarla təsir edə bilər. Kortizol keramid istehsalını azaldaraq dəri baryerini pozur. Bu, trans-epidermal su itkisinə səbəb olur, dərini xarici təcavüzkarlara həssas edir.
Uzunmüddətli stress immunitet sistemini sıxışdırır və iltihabı artırır. Bu, ekzema, sızanaq və sedef kimi dəri xəstəliklərinin tətiklənməsinə səbəb olur. Stress zülallar və lipidlər kimi hüceyrə komponentlərinə zərər verən sərbəst radikalları buraxır. Yüksək kortizol kollagen istehsalını azaldır, bu da dərinin qocalmasına və yaraların sağalmasının gecikməsinə səbəb olur.
• Atopik dermatit: Stres, dərinin baryer funksiyasını pozaraq və immun reaksiyaları tetikləyərək atopik dermatiti və digər ekzema növlərini pisləşdirir.
• Səpki xəstəliyi (Psoriaz): Stres, iltihabi yolları tetik etdiyi üçün psoriaz alovlanmalarına səbəb olan mühüm bir amildir.
• Ürtiker : Stres, mast hüceyrələrinin deqranulyasiyasını tetik etdiyi üçün qaşıntılı kurdeşenlərin yaranmasına səbəb ola bilər.
• Sızanaq : Stres, yağ istehsalını və iltihabı artıran hormonal dalğalanmalara səbəb olaraq akne ataklarına yol açır.
• Rozasea: Rozasea üçün yaxşı məlum olan bir tetikleyici stresdir. Artan həssaslıq və dəri qızartısına səbəb ola bilər.
Xroniki stress kollagenin və elastinin parçalanmasına səbəb olaraq dərinin qocalmasını sürətləndirir, qırışların yaranmasına və dərinin sallanmasına səbəb olur.
Daxili qocalmanın əlaməti olan telomer qısalması stresslə güclü şəkildə əlaqələndirilir. Stress iltihaba gətirib çıxarır, bu da hüceyrə ölümünü və yaşlanmasını sürətləndirir.
Aerobik məşqlər, yoqa və meditasiya stressi azaltmağa və dəri xəstəliklərini müalicə etməyə kömək edə bilər. Antioksidantlarla zəngin bir pəhriz və nizamlı yuxu dərini streslə əlaqəli zədələrə qarşı dəstəkləyir. Tərkibində keramidlər, topikal antioksidantlar və iltihabı hədəf alan müalicələr olan nəmləndiricilər stressin dəriyə təsirini azalda bilər.
Stress və dermatoloji sağlamlıq arasındakı mürəkkəb əlaqə dəriyə qulluq üçün vahid yanaşma ehtiyacını vurğulayır. Stressin idarə edilməsi strategiyalarının dəriyə qulluq qaydalarına daxil edilməsi təkcə xəstəlikləri sağalda bilməz, həm də dərinin qocalma prosesini ləngidə bilər.
Tərcümə etdi: Mina Yadigarlı
Mənbə: NTV. Com
