Bir çox insan qaranlıq otaqdan günəşə çıxdıqda asqırmağa başlayır. Bu sindrom nə ilə əlaqələndirilir?
Günəşli yerdə asqırmaq bəzi insanlarda baş verən və “günəş asqırması” adlanan bir hadisədir. Bu proses əhalinin təxminən 18-35% -ni əhatə edən kifayət qədər ümumi bir fenomendir.
Günəş asqırmasının əsas səbəblərindən biri genetik meyldir. Valideynləriniz və ya digər yaxın qohumlarınız parlaq işığa məruz qaldıqda asqırırlarsa, sizin də bu xüsusiyyətə sahib olma ehtimalınız var. Bu proses sinir sisteminin xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirilir. Araşdırmalar göstərib ki, buna cavabdeh olan gen dominant ola bilər, yəni bu genin bir daşıyıcısı nəslin günəş asqırmasını inkişaf etdirməsi üçün kifayətdir.
Parlaq işıq mənbəyinə baxarkən asqırmağımızın özü beynimizin işığın parlaqlığını və intensivliyini necə qəbul etməsi ilə bağlıdır. Baxışlarımızı günəşə yönəltdikdə gözlərimiz yüngül yükün qəfil dəyişməsinə tez reaksiya verir. Bu, optik sinirin aktivləşməsinə səbəb olur və beynin digər hissələrinə, o cümlədən asqırmağa cavabdeh olanlara siqnal göndərə bilər. Bu vəziyyətdə beyin səhvən gözlərdən gələn siqnalı burunda qıcıqlanma kimi şərh edir, bu da asqırmağa səbəb olur. Günəş asqırmasının bir izahı sözdə "qarışıq siqnal" mexanizmidir. İnsan bədənində bədənin müxtəlif hissələrindən gələn sinir siqnalları yollarını kəsə və bir-birinə təsir edə bilər.
Asqırma orqanizmi müxtəlif qıcıqlandırıcıların, məsələn, toz, virus və ya mikrobların tənəffüs yollarına daxil olmasından qoruyan bir refleksdir. Günəş asqırması vəziyyətində bir növ "qarışıq" siqnal meydana gəlir, lakin asqırma prosesinin özü qoruyucu olaraq qalır. Burunda qıcıqlandırıcı olmasa da, beyin intensiv işığı mümkün stress faktoru kimi qəbul edir və bu bədəndə “əlavə” reaksiyaya səbəb olur.
Ancaq bütün insanlar günəş asqırmasını hiss etmir. Bu, sinir sisteminin fərdi xüsusiyyətləri, həmçinin genetika ilə bağlıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu fenomen bir xəstəlik və ya pozğunluq deyil, bədənin bir xüsusiyyətidir. Bu genə malik olmayan bəzi insanlar günəş işığına reaksiya göstərə bilməz və ya çox nadir hallarda asqırır.
Yadda saxlamaq lazımdır ki, bu, narahatlığa səbəb deyil, əksinə, bütün dünyada bir çox insanın yaşadığı bədənimizin maraqlı bir xüsusiyyətidir.
Mənbə: www.techinsider.ru
Tərcümə etdi: Fatimə Kərimli
