Böyrək iltihabı üçün ümumi termin; Məlum sistemli xəstəlik və ya faktor (irsi, multisistemik, dərmanlar, infeksiyalar və s.) səbəbindən və ya heç bir məlum agent olmadan böyrəyin hər hansı bir hissəsinin orqanizmin müdafiə hüceyrələri tərəfindən tutulması nəticəsində yaranan xəstəliklərə verilən ümumi addır.
Böyrəyin zədələnən nahiyəsindən asılı olaraq bu xəstəlikləri 3 əsas başlıq altında ayıra bilərik:
Qlomerulonefrit (dil dilində "nefrit" adlanır)
Piyelonefrit (böyrəkləri əhatə edən sidik yollarının infeksiyası)
Tubulointerstitial nefrit (dərmanlar, əsasən penisilinlər, antibiotiklər və ağrıkəsicilər səbəbindən tez-tez inkişaf edən böyrək iltihabı və adətən fərq edilmədən öz-özünə sağalır)
Simptomlar hansılardır?
Qlomerulonefrit, yəni nefrit; sidikdə qan və ya zülal, çay və ya kola rəngli sidikdə, böyrək funksiyasının kobud göstəricisi olan sidik cövhəri və kreatinin kimi maddələrin qanda yüksək olması, bədənin müxtəlif yerlərində şişlik (ödem), qan təzyiqinin artması ( hipertansiyon), qan yağlarının artması (yüksək xolesterol və ya trigliseridlər ), sidik köpüklənməsi və ya sidik miqdarının azalması ilə özünü göstərə bilər. Sidik ifrazı zamanı yanma, ağrı, qızdırma, titrəmə, bel ağrısı və ya ürəkbulanma və qusma baş verir. Tubulointerstisial nefrit bədənin yuxarı və xarici hissələrində, xüsusən də döş qəfəsi və qollarda qızdırma və qaşınma səpgiləri ilə özünü göstərir. Qida, sarmaşıq və ya polen allergiyası, dərmanlar, revmatoloji xəstəliklər, infeksiyalar və ya bəzi xərçənglər səbəbindən inkişaf edə bilər və bir çox hallarda heç bir səbəb aşkar edilə bilməz. Adətən bakteriyalar, xüsusilə E.Coli sidik yollarından, nadir hallarda isə qanla böyrəklərə çatdıqda baş verir. Tubulointerstisial nefrit; Adətən antibiotiklər, xüsusilə penisilinlər və tərkibində parasetamol olmayan “qeyri-steroid iltihabəleyhinə” ağrıkəsicilər səbəbindən müşahidə edilir.
Bunu kim alır və kim daha çox meyllidir?
Qlomerulonefritin müəyyən növləri xüsusilə müəyyən yaş qruplarından olan kişi və ya qadın xəstələrdə müşahidə olunsa da, hər yaş qrupunda baş verə bilər. Boğazı və ya dərisi streptokoklarla yoluxmuş və müalicə olunmayanlar, venadaxili (venadaxili) dərman və ya dərman vərdişləri olanlar, revmatik ürək qapağı xəstələri, siqaret çəkənlər və bəzi revmatoloji xəstəlikləri, xüsusən də SLE (Lupus) olanlar inkişafa daha çox meyllidirlər. Pielonefrit hər yaşda və cinsdə görülsə də, qadınlar, asan sidiyə getmənin qarşısını alan xəstələr, xüsusilə prostat və daş xəstələri, sidik kisəsindən böyrəklərə geri sızan xəstələr (vezikoureteral reflü) sidik yollarında funksional və ya anatomik pozğunluqlar, əvvəllər böyrək çatışmazlığı olan xəstələr, böyrək transplantasiyası xəstələrdə və sidik kateteri olan xəstələrdə pielonefrit daha çox inkişaf edə bilər. Tubulointerstisial nefrit bütün yaşlarda və cinslərdə müşahidə edilə bilər. Xüsusilə həkim nəzarəti olmadan antibiotik və ağrıkəsici istifadə edənlərdə daha çox rast gəlinir.
Mənbə: Medical park
Tərcümə etdi: Aynur Mikayılova
