Avropanın fizika tədqiqat mərkəzi CERN və Mistral AI şirkəti elmi kəşflər üçün təməl modellər hazırlamaq məqsədilə uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıq haqqında niyyət bəyanatı imzalayıblar.
24media.az Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, tərəfdaşlar CERN-in açıqlamasına görə, toqquşma fizikası üçün ilk təməl model olacaq və milyardlarla simulyasiya edilmiş hissəcik toqquşması əsasında təlim keçiriləcək “Böyük Fizika Modeli” yaratmağı hədəfləyirlər.
Model hazırda hissəciklərin yenidən qurulması və müəyyənləşdirilməsi üçün istifadə olunan bəzi ixtisaslaşmış alqoritmləri əvəz etmək məqsədi daşıyır.
CERN Böyük Adron Kollayderindən təxminən bir eksabayt, yəni bir milyon terabayt həcmində eksperimental məlumat saxlayır. Mərkəz davam edən yenilənmədən sonra toqquşmaların sayının on dəfə artacağını gözləyir. Yenilənmənin təxminən 2030-cu ildə başa çatması nəzərdə tutulur.
CERN-in informasiya texnologiyaları üzrə rəhbəri Enrica Porcari bildirib: “Yüksək enerjili fizika süni intellektin müstəsna dəqiqliklə inkişaf etdirilə və sınaqdan keçirilə biləcəyi unikal mühit yaradır”.
Layihənin həyata keçirilməsi üçün konkret zaman qrafiki və büdcə açıqlanmayıb. Hər iki tərəf modellərin gələcəkdə digər elm sahələrində də istifadə oluna biləcəyini bildirib.
Nəzrin Nəsirova
