Çindəki Şimao ərazisində aparılan qazıntılar zamanı aşkar edilmiş ən qədim və ən böyük sümük iynə emalatxanalarından biri aşkar edilib.
Tədqiqat Çində neolitdən tunc dövrünə keçid dövründə (təqribən eramızdan əvvəl 2-ci minillik) sənətkarlığın ixtisaslaşması və erkən dövlət formalaşması haqqında dəyərli məlumatlar verir.
Lös Yaylasının əkinçilik və maldarlıq icmaları ilə Monqol Yaylasının çoban/ovçu-yığıcıları arasında təmas zonasında yerləşən bu arxeoloji sahə 2016-2018-ci illər arasında qazılmış və daş divarlar, mərasim tikililəri və böyük daş terras kurqanını aşkar etmişdir.
Şimao arxeoloji ərazisi Çində kritik bir keçid dövründə fəaliyyət göstərmişdir. Tədqiqatçılardan biri olan Dr. Li Minə görə, Şimao emalatxanası “Çin arxeologiyasında sümük alətlərinin kütləvi istehsalı üçün ilk ixtisaslaşdırılmış emalatxana idi. Əvvəllər, neolit dövründə sümük alət istehsalı kiçik həcmli və ümumi təyinatlı idi. "Şimao emalatxanası Tunc dövrünə keçid dövrünə aiddir və sonrakı Tunc dövrü şəhərlərində müşahidə olunan sənaye istehsalının başlanğıcını qeyd edir."
Sexdə aparılan qazıntılar zamanı 18759-dan çox hazır və yarımfabrikat sümük parçaları, o cümlədən 16137-dən çox sümük iynəsi aşkar edilib. Sümük artefaktlarının əksəriyyəti uzun və yastı quruluşuna görə xüsusi metapodiya (qoyun/keçi) sümüklərindən istifadə edilməklə hazırlanmışdır. Bu sümüklər həm ritual qurbanlardan, həm də ümumi yeməkdən əldə edilən qalıqlardan əldə edilirdi.
Neolit dövründə standartlaşdırılmamış yerli sümük iynəsi istehsalı geniş yayılmışdı və iynələr müxtəlif heyvanlardan hazırlanırdı. Bununla belə, Tunc dövründə iynələr sənaye səviyyəsində istehsal olunurdu və istehsal üçün eyni növdən istifadə olunurdu. Shimao emalatxanası hər ikisini yerinə yetirir, bu da onu Tunc dövründə daha sonra tapılan sümük emalatxanaları üçün kritik başçısı xəbərini verir.
Mənbə: arkeofili
Tərcümə etdi: Aytac Musayeva
