Əksər tədqiqatlar göstərir ki, bir çox heyvanlar təhlükə altında olanda öz növünün üzvlərinə xəbərdarlıq siqnalı olaraq kimyəvi maddələr buraxır. O, həmçinin siqnallara reaksiya verdiklərini və bu kimyəvi maddələri iyləməklə hərəkətə keçdiklərini bildirib. Bəs insanlar qorxu vəziyyətlərində necə reaksiya verirlər?
Qorxunun qoxusu varmı?
Bəli, qorxunun bir qoxusu var. Aparılan araşdırmalar; Bu göstərir ki, insanlar qorxularını təkcə görmək, eşitmək və toxunmaqla deyil, həm də qoxu ilə ifadə edirlər. 2009-cu ildə Alman tədqiqatçılar qrupu iki qrup tələbədən tər topladı; Tərləmə qrupunun birincisi velosipeddə idman edən insanlardan, digəri isə şifahi təqdimat üçün gözləyən stresli tələbələrdən alınıb.
Modifikasiya olunmuş oksigen maskaları taxan üçüncü qrup tələbələr havanın iyini hiss etdilər, daha sonra iki qrupun təri ilə ətirləndilər. Daha sonra bu qrupa bəzi suallar verildi və fMRI skanerlərində beyin fəaliyyətləri ölçüldü. Şagirdlərdən hansı qoxu hiss etdiklərini soruşduqda onların əksəriyyəti qoxunu hiss etmədiklərini bildiriblər. Onlar bir şeyin iyi gəldiyini gördükdə, iki qrupun tərini ayırd edə bilmədiklərini və hər iki qoxunun az intensivlikli, yad olduğunu və onların emosiyalarına heç bir təsiri olmadığını təsvir etdilər.
Bu cavablara baxmayaraq, fMRI-də ölçülən beyin skanları fərqli bir nəticə göstərdi. Tələbələr imtahanlarını səbirsizliklə gözləyənlərin tər qoxusunu duyduqdan sonra beynin emosional vəziyyətlərdə sosial siqnalların işlənməsi ilə məşğul olan nahiyələrində aktivliyin artması müşahidə edilib. Məşqdən gələn tər eyni aktivləşdirmələrə səbəb olmadı. Bu, əsəbi tələbələrin tərinin qorxu və gərginlik vəziyyətlərində bir növ müxtəlif kimyəvi maddələr ifraz etdiyini göstərdi və bu kimyəvi siqnalların qoxu reseptorlarının beyinlərində reaksiyaya səbəb olduğu irəli sürüldü.
Mənbə: BilimUP
Tərcümə etdi: Günay Məmmədova
