Dəri xərçəngləri heç bir xəbərdarlıq etmədən normal dəridə görünə bilər və ya əvvəlcədən mövcud olan bir köstebek üzərində inkişaf edə bilər. Buna görə də, molları diqqətlə izləmək lazımdır.
Həyati təhlükəsi olan dəri xərçənginə səbəb olan melanoma mənbəyi; melanositlər adlanan hüceyrələr. Melanositlər dəriyə rəng verən və qaralmağa imkan verən piqment melanin istehsal edir. Melanoma melanositlərin anormal və nəzarətsiz çoxalması nəticəsində yaranır və digər orqanlara yayılma potensialına malikdir.
Dəri xərçənginin növləri hansılardır?
Dəri xərçənginin 3 növü var. Bunlar; bazal hüceyrə xərçəngi, skuamöz hüceyrə xərçəngi və melanoma. Bəzi xərçəng növlərinin müalicəsi asan olsa da, bəzi növləri həyat üçün təhlükə yarada bilər.
Bazal hüceyrə xərçəngi
Dərinin üst təbəqəsindəki bazal hüceyrələrdə görülən xərçəng növüdür. Dəri xərçənginin ən çox yayılmış növüdür. Ən çox günəş işığına məruz qalan dərinin bölgələrində baş verir. Bu xərçəng növü üçün risk qrupunda olanlar açıq dəri rənginə sahib olanlardır. Xəstəlik sonrakı yaşlarda dəridə yaralar, qabarcıqlar və qırmızı ləkələr şəklində özünü göstərə bilər.
Skuamöz hüceyrə xərçəngi
Skuamöz hüceyrə xərçəngi bazal hüceyrəli xərçəngə bənzər xüsusiyyətlərə malikdir. Onların fərqi ondadır ki, dərinin orta və xarici təbəqələrini meydana gətirən skuamöz hüceyrələrdə skuamöz hüceyrə xərçəngi inkişaf edir. Ən çox UV şüalarına məruz qalan üz, baş dərisi, boyun və əllərdə müşahidə olunur. Ancaq günəşə məruz qalmayan bədən hissələrində də baş verə bilər. Onun simptomları və risk qrupu bazal hüceyrə xərçənginə bənzəyir. Skuamöz hüceyrəli xərçəngin yayılma ehtimalı olduğundan, erkən diaqnoz və müalicə vacibdir.
Melanoma
Melanoma dəri xərçənginin ən təhlükəli və ən nadir növüdür. Dəriyə rəng verən melanosit hüceyrələrinin nəzarətsiz çoxalması nəticəsində görünür. Genetik meyl və UV şüalarına məruz qalma xəstəliyin səbəbləridir. Müalicə edilməzsə, bütün bədənə yayıla bilər. Bədənin hər hansı bir yerində qara, qəhvəyi, mavi və ya bənövşəyi ləkələr şəklində görünə bilər.
Mənbə: Acıbadem
Tərcümə etdi: Uğur Hacıyev
