Genetik manipulyasiya nədir?
Genetik manipulyasiya, həmçinin gen mühəndisliyi adlanır, orqanizmin genlərinin dəyişdirilməsinə aiddir. Bu, bir orqanizmə yeni xüsusiyyətlər əlavə etmək üçün yeni DNT-nin əl ilə daxil edilməsini əhatə edir. Genetik cəhətdən dəyişdirilmiş orqanizmlərə misal olaraq müəyyən həşəratlar, davamlı bitkilər, herbisidlərə dözümlü bitkilər və yağ tərkibi dəyişdirilmiş bitkilər daxildir.
Genetik mühəndislik bir genin donor orqanizmdən resipiyent orqanizmə fiziki olaraq köçürülməsi ilə həyata keçirilir. Orqanizmə bağışlanan gen tərəfindən kodlanmış əlaməti ifadə etmək imkanı verir. Genetik manipulyasiya təbii olaraq arzu olunan xüsusiyyətə malik olan orqanizmin tapılmasını əhatə edir. Seçilmiş orqanizmdən DNT alınır və çıxarılan genlərdən istənilən gen kopyalanır. Buna gen klonlaması deyilir. Alıcıya daxil edildikdən sonra, geni bir az daha üstün olmaq üçün dəyişdirmək mümkündür.
Növbəti proses transgenin (yeni gen) alıcı orqanizmin hüceyrələrinə daxil edilməsini nəzərdə tutan transformasiyadır. Geniş istifadə edilən transformasiya texnikası təbii olaraq genetik olaraq bitkiləri DNT ilə bərpa edən bakteriyalardan istifadə edir. Transgen bakteriyaya daxil edildikdən sonra o, alıcının hüceyrələrinə çatdırılır. Genetik mühəndislərin transgenin genomun harasına yerləşdiriləcəyini, əgər, ümumiyyətlə, daxil edilərsə, müəyyən etmək imkanı yoxdur. Buna görə də, çox vaxt bir neçə transgen orqanizmə nail olmaq üçün çoxsaylı cəhdlər tələb olunur. Transgen orqanizm yaratdıqdan sonra genetik mühəndislər son məhsulun xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün ənənəvi seleksiyadan istifadə edirlər.
Mənbə: 411answers.com
Tərcümə etdi: Zəhra Niftiyeva
