24media.az-ın “1 sual, 1 cavab” rubrikasının növbəti qonağı EDA Terapiya Psixologiya Mərkəzinin psixoloqu Ayşən Bayramovadır. O, xəstəlik xəstəliyi pozuntusu haqqında danışıb.
Bəzi insanlar ətraflarında xəstələnən adamları gördükdə psixoloji olaraq özlərinin də xəstələnəcəyindən qorxmağa başlayırlar.
Hətta xəstələnməmək üçün bir çox qabaqcıl addımlar atırlar. Lakin psixoloji olaraq özlərini xəstələnməyə o qədər inandırırlar ki, sonda xəstələnirlər.
Maraqlıdır, bu və bənzər psixoloji hallar, həqiqətən də, insanın xəstələnməsinə səbəb olurmu?
Xəstəlik xəstəliyi pozuntusu şəxsin ciddi bir xəstəliyə tutulma qorxusu və ya bu xəstəliyə sahib olduğu inancıyla əlaqədar olaraq, şiddətli təşviş yaşaması haldır. Bəzi insanlar fizioloji bir səbəb olmadan xəstə olduğuna inanır və bu səbəbdən tez-tez həkimə müraciət edirlər. Davamlı şəkildə xəstəlikdən şübhə hiss edən bu şəxslər həkimlər tərəfindən müayinə edildikdən sonra nəticəyə inanmır və ya ona etiraz edə bilirlər. Xəstəlik xəstəliyi pozuntusundan əziyyət çəkən insanlar ciddi bir xəstəliyə tutulma ehtimalını digər insanlardan daha yüksək şəkildə dəyərləndirirlər.
Bu pozuntudan əziyyət çəkən insanların funksionallığı pozulur və həyat keyfiyyətləri aşağı düşür. Ailəsində xəstə olan şəxs varsa və ya belə bir risk varsa, bu mövzuda həddindən artıq və davamlı şəkildə düşünürlər. Eləcə də, şəxs sağlamlığı ilə bağlı asanlıqla qorxuya qapılır, yüksək səviyyədə təşviş və narahatlıq hiss edir.
Xəstəlik xəstəliyinin müalicəsində psixoterapiya və dərman müalicəsi birlikdə tətbiq edilməkdədir. Doğru verilən psixotəlim də önəmlidir ki, bu şəkildə şəxs, xəstəliklər və bədəni haqqında doğru məlumatları əldə etmiş olur.
Başqası xəstələndiyi halda özünün də xəstələnəcəyi ilə bağlı narahat edici düşüncələrin meydana gəlməsi obsessiv-kompulsiv pozuntuda rast gəlinən bir haldır. Bu tərz obsessiv düşüncələr şəxsi narahat edir və düşüncələri sakitləşdirmək üçün tez-tez əl yuma, dezenfeksiya etmə kimi kompulsiv davranışlar həyata keçirə bilirlər. Bəzən şəxslərin xəstələnəcəkləriylə bağlı yüksək təşvişi onların psixosomatik olaraq həmin simptomları hiss etmələrinə də səbəb ola bilir.
Gülay Qəribova
