İnsanlar müxtəlif emosiyalar, düşüncələr və təcrübələr nəticəsində küsmə aktı ilə məşğul olurlar. Küsmək; Bu, həm şifahi, həm də qeyri-verbal davranışı əhatə edən passiv aqressiya forması vasitəsilə fərdin başqaları ilə ünsiyyət məkanını manipulyasiya etmək cəhdidir. Şəxslərarası münasibətlərdə müəyyən bir mövzuda münaqişə yarandıqda, bəzi insanlar bu vəziyyətdən necə davranacaqlarını bilmədiklərindən passiv-aqressiv üsul olan “söyüş” davranışı ilə qarşı tərəfə hisslərini ifadə etməyə çalışırlar.
İnsanların küsməyə meylli olmasının bəzi ümumi səbəbləri bunlardır:
Bir insan başqa bir şəxsə və ya vəziyyətə qəzəbləndikdə və ya məyus olduqda, küsməyə başlayır. Bu hisslər münasibətlərdə fikir ayrılıqlarından yaranır.
Ünsiyyətin olmaması və ya anlaşılmazlıq insanların bir-birindən inciməsinə səbəb olur. Ünsiyyət qurmaqda və ya hisslərini ifadə etməkdə çətinlik çəkən insanlar arasında inciklik daha çox olur. Bəzi hallarda insanın qüruru incidikdə və ya eqosu əzilirsə, küsmək müdafiə mexanizmi kimi yaranır. İnsan özünü qorumaq üçün digər insanlarla ünsiyyətini kəsməyi seçir.
İnsanların münasibətlərində müəyyən gözləntiləri olur və bu gözləntiləri qarşılanmayanda məyus olurlar. Bu, narazılığa səbəb olur. Qəzəbi idarə etmə bacarığı zəif olan insanlar qəzəbləndikləri zaman əsəbiləşirlər. Keçmişdə yaşanan mənfi təcrübələr insanın özünə inamını itirməsinə və digər insanlardan uzaqlaşmasına səbəb olur. Bu, kümə meylini artırır.
İnciklik və barışma prosesi insandan insana və münasibətlərin dinamikasına görə dəyişir, ona görə də çətinlik dərəcəsi dəyişir. Bəzi ümumi çətinliklər:
İnciklik çox vaxt insanın qüruruna və eqosuna təsir edir. Barışıq etmək insandan bu duyğuları idarə etməyi və bəzən üzr istəməyi tələb edir ki, bu da bəzi insanlar üçün çətin ola bilər.
Küsmə prosesi münasibətlərə inamı korlayır. Barışıq prosesində tərəflər bir-birlərinə yenidən etibar etməli və etimadı bərpa etməlidirlər ki, bu da vaxt apara bilər. İnciklik prosesi zamanı ünsiyyət tez-tez kəsilir və ya pozulur. Barışıq prosesində sağlam ünsiyyət qurmaq və emosiyaları açıq şəkildə ifadə etmək vacibdir, lakin bu, bəzi insanlar üçün çətin ola bilər.
Keçmiş yaralar: İnciklik prosesində baş verənlər əlaqələrdəki keçmiş yaraları canlandırır. Barışıq prosesi tərəflərdən bu yaralarla üzləşməyi və onları sağaltmağı tələb edir. Barışıq prosesi çox vaxt üzr istəməyi və bağışlamağı tələb edir. Bəzi insanlar üçün bu, öz səhvlərini etiraf etməyi və ya digərini bağışlamağı çətinləşdirir. Bununla belə, mübahisədən sonra barışmaq münasibətlərin dərinləşməsi, böyüməsi və öyrənilməsi üçün də imkanlar yaradır.
Empatiya, anlayış, səbir və açıq ünsiyyət kimi elementlər barışıq prosesini asanlaşdırır.
Mənbə: Bursa Hakimiyet
Tərcümə etdi: Aminə Paşazadə
