Tam süd törəmələri bütün dünyada aktiv şəkildə istehlak edilən ən sağlam qida məhsullarıdır. Südün özü fermentləşdirilmiş süd məhsulları ilə birlikdə bir çox faydalı və qidalı komponentləri ehtiva edir, lakin tam emal edilmədən (pasterizasiya, qaynatma və ya sterilizasiya) təhlükəli infeksiyaların inkişafına səbəb olan təhlükəli bakteriya və ya virusların mənbəyinə çevrilə bilər.
İnsanlar üçün təhlükəli olan mal-qaranın ən ağır və məkrli yoluxması vərəmdir. Ərzaq məhsulu tam emaldan və sanitar nəzarətdən keçməmişsə, yoluxmuş inəkdən süd istehlakçılarına ötürülə bilər. Vərəm bakteriyası südə və onunla birlikdə insan orqanizminə daxil ola bilər ki, bu da uzunmüddətli, xroniki infeksiyanın başlamasına səbəb olur. Heyvan vərəmi bakteriyalarının insanlardan bir qədər fərqli olmasına baxmayaraq, insanlar onlara həssasdırlar və müvafiq xəstəliklərdən, bəzən çox ciddi formada əziyyət çəkə bilirlər. Bu gün belə bir problem nadir hallarda baş verir, lakin bu mikroblar inəyin yelininə yoluxsa, təhlükə xüsusilə ciddi olacaqdır.
Brusella mal-qara, eləcə də qoyun və keçilərə təsir edən kifayət qədər yayılmış mikrobdur. İnfeksiyanın yayıldığı yerlərdə heyvanların 7%-ə qədərində brusella ilə çirklənmiş süd var və onun vasitəsilə infeksiyanı insanlara ötürə bilir. Bundan əlavə, inəklərə qulluq edən fermerlər, xüsusən də buzovların doğulması zamanı brusellyoza yoluxurlar. İnfeksiya çiy süd və ya ondan hazırlanan, texnologiya və ya yaşlanma müddəti pozulmaqla hazırlanmış pendirlər vasitəsilə ötürülür.
Dabaq xəstəliyi virusu mal-qara üçün təhlükəlidir, ondan insanlara keçə bilər. Təhlükəli virusun əsas mənbələri qaynadılmamış süd və ondan hazırlanan qida məhsullarıdır (pendir, kəsmik, zərdab və s.). Ancaq bunlar yeganə mənbələr deyil ki, virus şəxsi fermada heyvanlara qulluq edərkən əllərdəki dəri qüsurları vasitəsilə ötürülə bilər. İnsanlarda ayaq və ağız xəstəliyi yüngül formada baş verə bilər, ağız boşluğunun selikli qişalarında xora və ya qabarcıqların əmələ gəlməsi ilə zədələnmələrə, həmçinin aşağı hərarət və ya ümumi zəifliyə səbəb olur. Orta hesabla, virus iki həftəyə qədər bədəndə qalır, xəstəlik daha uzun müddət davam edir; Xəstəliyin qarşısını almaq üçün tədbirlər çox sadədir - tərkibindəki virusları tamamilə məhv etmək üçün südü qaynatmaq lazımdır.
Bəzən süd tif və paratif qızdırma mənbəyinə çevrilə bilər. Bu infeksiyalar insanlar üçün son dərəcə təhlükəlidir, xüsusən də şəxsi təsərrüfatlarda və təsərrüfatlarda sanitariya normaları pozulduqda, çirklənmiş süd vasitəsilə ötürülə bilər. Mikrobların mənbəyi bakteriyaların daşıyıcıları və ya yoluxmuş insanlardır ki, onlar çoxlu miqdarda patogeni xarici mühitə buraxa bilirlər. Çirkli əllərlə vedrələrə və süd qutularına toxunmaqla infeksiyanı yaya bilərsiniz.
Bundan əlavə, süd dizenteriya, streptokok tonzillit və skarlatina, difteriya, tonzillit və hətta qrip kimi xəstəliklərin mənbəyinə çevrilir. Qida ilə çirklənmə xəstə insanların öskürməsi, asqırması və əllərini yumaması nəticəsində baş verir. Bu infeksiyalarla yoluxmanın qarşısının alınması sadədir - əsas gigiyena qaydalarına riayət etmək və çiy süd içməkdən çəkinmək, süd məhsullarını soyuducularda bütün qaydalara və son istifadə tarixlərinə uyğun saxlamaq lazımdır.
Mənbə:kazsut.com
Tərcümə etdi:Leyla Bayandurlu
