Təkrarlanan və ya şiddətli başgicəllənmə bir insanın həyatına ciddi şəkildə təsir edən bir vəziyyətdir.
Başgicəllənmə nədir?
Başgicəllənmə – bu, ətrafın fırlandığını hiss etmək, yuxululuq və fiziki cəhətdən sabit qala bilməmək kimi hisslərlə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. İnsanlarda bu halın olmasına xarici amillər, istifadə edilən dərmanlar, sahib olduğu xəstəliklər səbəb ola bilər. Əsas fokusun təsbit edilə bilmədiyi hallarda başgicəllənmə dərhal yox olsa da, bu vəziyyətin təkrarlanması ehtimalı var.
Başgicəllənmənin səbəbləri nələrdir?
Başgicəllənmə tez-tez aşağıdakı fəaliyyətlər zamanı baş verə bilər:
1. Sürətli fırlanma;
2. Qəfil oturma və ya ayağa qalxma;
3. Ağır məşq kimi fiziki fəaliyyətlər.
Çox vaxt insanlar başgicəllənməyə nəyin səbəb olduğunu başa düşə bilirlər. Ancaq bəzi hallarda başgicəllənmənin altında yatan faktoru müəyyən etmək insan üçün asan olmaya bilər. Başgicəllənməyə səbəb ola biləcək ümumi şərtlər aşağıdakı kimi sıralana bilər:
Vertigo
Vertigo – insanın ətraf mühiti öz ətrafında hərəkət edən və fırlanan, ətrafdakı cisimləri isə sanki əyilib fırlanan kimi qəbul etdiyi bir vəziyyətdir. Vertigo daxili qulaqda tarazlığa cavabdeh olan strukturlarda problemlər nəticəsində yaranır.
Hərəkət xəstəliyi
Avtomobil, təyyarə, qayıq kimi nəqliyyat vasitələrində təkrarlanan hərəkətlər daxili qulaqdakı strukturların funksiyalarını pozur. Bu pozğunluq camaat arasında “hərəkət xəstəliyi” və ya “dəniz xəstəliyi” kimi adlarla tanınır. Hərəkət xəstəliyi insanlarda ürəkbulanma və qusma, eləcə də başgicəllənmə kimi simptomlara səbəb ola bilər.
Miqren
Miqren başın bir tərəfində döyüntü, döyüntü ağrıları ilə xarakterizə olunan xroniki xəstəlikdir. Miqren baş ağrıları təkrarlanır. Miqren xəstələri hücum zamanı başgicəllənmə hiss edə bilərlər. Bəzi miqren xəstələri hücumdan əvvəl “aura” adlanan nevroloji simptomlar yaşayırlar. Aura insanın görmə, nitq və motor nəzarətindəki dəyişiklikləri və ya problemləri əhatə edir.
Aşağı qan təzyiqi
Qan təzyiqinin qəfil azalması başgicəllənməyə səbəb ola bilər. Oturmaq və qəfil qalxmaq kimi mövqe dəyişiklikləri də qan təzyiqinin ani düşməsinə səbəb ola bilər. Aşağı qan təzyiqinə səbəb ola biləcək digər səbəblər bunlardır:
susuzluq;
qan itkisi;
Anafilaksi kimi ağır allergik reaksiyalar.
Antidepresanlar da qan təzyiqinin qəfil dəyişməsinə səbəb olur və bu hal da aşağı qan təzyiqinə səbəb ola bilər.
Ürək-damar xəstəlikləri
İnfarkt və ya insult keçirmiş bəzi xəstələrdə hadisədən əvvəl və ya sonra başgicəllənmə kimi simptomlar da ola bilər. Ürək-damar xəstəliklərində başgicəllənmə ilə yanaşı;
Ürək ritmində pozuntular;
Nəfəs darlığı;
sinə içində sıxılma hissi;
Qollarda, ayaqlarda və ayaqlarda mayenin yığılması, ödem.
Stress
Uzunmüddətli və ya xroniki stress – depressiya, narahatlıq, diabet, ürək xəstəlikləri, immun sisteminin disfunksiyası kimi ciddi sağlamlıq problemlərinin inkişafında rol oynayır. Stress zamanı orqanizmdə tənəffüs və qan dövranı sisteminə təsir edən hormonlar ifraz olunur. Bu hormonlar bədəndə qan damarlarının daralması, ürək döyüntülərinin artması, sürətli və səthi tənəffüs kimi təsirlər göstərir.
Başgicəllənmənin pozulması, insanın gündəlik həyatında tarazlığın itirilməsi və yıxılması kimi ciddi nəticələrə səbəb ola biləcək ağırlaşmalara yol aça bilər.
Mənbə: cnnturk.com
Tərcümə etdi: Aytac Musayeva
