Diş ağrısına səbəb nədir?
Diş ağrısı sosial həyatımızı mənfi təsir edən, müxtəlif problemlər səbəbiylə meydana gələ bilən, müxtəlif problemlərə yol aça bilən bir xəstəlikdir. Ümumiyyətlə, diş ağrısının müxtəlif səbəbləri ola bilər. Ancaq dişlərdə çürük və iltihab ümumiyyətlə diş ağrısının əsas səbəbləri sırasındadır.
Diş ağrısı müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Bunlardan biri çürümə və iltihabdır. Çürük və ya iltihab müalicə edilmədikdə, abses əmələ gətirə və daha da şiddətli ağrıya səbəb ola bilər. Bundan əlavə, diş minasının aşınması nəticəsində yaranan isti və soyuq yemək və ya içkilərə qarşı həssaslıq da diş ağrısına səbəb olur. Müalicə üçün ilk növbədə lazımi üsul ətraflı müayinə yolu ilə ağrının səbəbini müəyyən etməkdir. Ancaq gecə yarısı və ya fürsət və vaxt olmadıqda evdə diş ağrısını aradan qaldırmaq lazım ola bilər. Diş ağrısının səbəbini müəyyən etmək diş həkiminin edə biləcəyi bir işdir. Diş ağrısının səbəbləri çürük dişlər, dentin həssaslığı, dolğunluq itkisi, təsirlənmiş dişlər və diş əti problemləri ola bilər. Diş ağrısı özünü yüngül və ya ağrılı kimi göstərə bilər. Ancaq bütün bu hallarda ən vacib məqam problemi müəyyən etməkdir.
Diş ağrısı yalnız diş çürüməsindənmi olur?
Diş ağrısı tez-tez diş çürüməsi ilə baş verən bir yan təsirdir. Yalnız diş çürüməsi ilə baş verməsə də, ümumi olaraq çürüklər diş ağrısına səbəb olan ən çox rast gəlinən faktordur. Əgər diş ağrısı olan şəxsin dişləri çürükdürsə, qəbul edilən qida qalıqları çürük nəticəsində məhv olmuş normal toxumasını itirmiş çürük bölgəsində ilişib və ya yığılaraq narahatlıq yaradır. Bu zaman dözülməz diş ağrısı yaranır. Bu diş ağrısı insanı gecə yuxudan oyandıra bilər və ya heç oyandırmaya bilər. Yuxu problemləri başladıqda, bakteriyaların damarları və sinirləri ehtiva edən dişin pulpasına çatması deməkdir. Bu, bakteriyaların artıq diş siniri ilə təmasda olması deməkdir və bu, şiddətli ağrıya səbəb olur. Əgər dişlər yalnız şirin bir şey yeyən və ya içən zaman qısa müddətə sızlayırsa və bir neçə dəqiqə ərzində yox olursa, çox güman ki, sizdə çürük diş var.
Diş ağrısı və dentin həssaslığı
Bir boşluq meydana gəldiyi zaman diş ağrısı həmişə özünü göstərməyə bilər. Dişlərdə soyuq və isti həssaslıq varsa, bu da diş ağrısına səbəb ola biləcək səbəblər arasındadır. Yalnız soyuq və ya isti qidalar qəbul etdiyiniz zaman birdən dişlərinizdə şiddətli ağrılar hiss edirsinizsə və soyuq və ya isti maddənin təsiri aradan qalxdıqda bu ağrı tez keçibsə, dişlər çox güman ki, soyuğa və ya istiyə həssasdır. Bir tərəfdən diş əti çəkilməsi səbəbiylə dişlərin kök səthləri açıq qaldığı üçün soyuq və isti kimi termal stimullara görə soyuq və isti həssaslığın meydana gəlməsi çox normaldır. Bu soyuq və isti həssaslığa tibbi dildə dentin həssaslığı deyilir.
Diş ağrısı və təsirlənmiş dişlər
Diş ağrısına səbəb olan digər mühüm faktor da təsirlənmiş dişlərdir. Üçüncü azı dişləri, ağıl dişləri olaraq da bilinir, çənələrin ən sonunda yerləşən dişlərdir və buna görə də çox yaxşı təmizlənə bilməzlər. Effektiv şəkildə təmizlənə bilmədiyi üçün tez-tez gözə dəymədən çürüyə və diş ağrısına səbəb ola bilər. Ağıl dişləri ağızın səthinə çata bilmədiyi üçün qarşısındakı ikinci azı dişini zədələyə bilər. Ağıl dişləri tez-tez çənənin arxa nahiyəsində, qulaqlarda, gözlərdə və hətta boyun nahiyəsində ağrıya səbəb ola bilər. Diş ağrısına səbəb olan təsirli dişlərin yeganə müalicəsi onları gecikdirmədən çıxarmaqdır. Əks halda digər dişlər itirilə və ya nahiyədə kist əmələ gələ bilər. Yenə ağrılı bölgədə və ya ətrafında şişlik meydana gələ bilər. Bunun səbəbi infeksiya olduğu üçün antibiotiklər tövsiyə oluna bilər.
Diş ağrısı və gingivit
Diş ağrısı həmişə diş çürüməsi və ya həssaslıqdan qaynaqlana bilməz. Diş ağrısı bəzən diş əti problemlərinə görə baş verə bilər. Dişlər sağlam olsa belə, diş ətində müxtəlif problemlər yarana bilər. Diş ətində qanaxma, rəngin dəyişməsi, diş ətinin çəkilməsi, diş ətinin böyüməsi, dişin yerdəyişməsi, boşluq, abses, titrəmə və ya uzanma, həssaslıq və ağız qoxusu kimi simptomlar ola bilər. Diş ağrısı tez-tez abses formalaşması ilə müşayiət olunur. Təzyiqdən qaynaqlanan diş ağrısı diş ətindəki iltihaba görə hiss olunur. Buna görə də iltihabı müalicə etdikdən sonra diş ağrısı şikayəti yox olur.
Diş ağrısı bəzi hormonal və fizioloji səbəblərə görə insanları daha çox gecələr narahat edir. Çox vaxt yuxusuzluğa səbəb olsa da, sosial həyatı da ciddi şəkildə təsir edir. Ona görə də gecə saatlarında diş ağrısı yarandıqda dərhal diş həkiminə müraciət edib müalicə almaq mümkün olmadığı üçün evdə tətbiq oluna biləcək müxtəlif üsullar mövcuddur. Diş ağrısını rahatlaşdıra bilən bu üsullar arasında 20 dəqiqə ara ilə yanağa tətbiq olunan soyuq kompres, ağrılı bölgəyə pambıqla çəkilən mixək yağı, duzlu su ilə qarqara və diş ağrısına yaxşı təsir edəcək tibbi dərmanlar daxildir. Ancaq bu üsullar diş ağrısının qəti həlli deyil. Bunlar yalnız bir müddət ağrıları azaltmaq və aradan qaldırmaq üçün nəzərdə tutulmuş təcrübələrdir. Buna görə də tez bir zamanda diş həkiminə müraciət etmək lazımdır. Diş ağrısının səbəbi diş həkimi vasitəsilə tapılır və diş ağrısının səbəbi aşkar edildikdən sonra tətbiq olunacaq üsullar müəyyən edilir. Təbii ki, bu üsullar səbəbə görə dəyişə bilər. Diş ağrısının səbəbi həssaslıqdırsa, desensibilizasiya edən diş pastalarından istifadə etmək olar. Bu diş məcunlarının tərkibində ftor və kalium kimi problemlərə yaxşı təsir edən maddələr var. Əgər diş ətinin çökməsi varsa, həssaslığın qarşısını almaq üçün xüsusi laklarla qoruyucu müalicə tətbiq oluna bilər. Bununla belə, açıq kök səthləri plomb və ya protez kimi qoruyucularla örtülə bilər. Bu tip ağrı və ya həssaslıq hallarında evdə tətbiq oluna bilən bəzi sadə prosedurlar da həssaslığı və ya ağrıları azalda bilər. Ağzınızı ilıq duzlu su ilə qarqara etmək və yumşaq diş fırçası ilə diş ətlərini dairəvi hərəkətlərlə fırçalamaq diş ağrısını müəyyən qədər aradan qaldırmağa kömək edə bilər.
Mənbə : aliadent. com
Tərcümə etdi : Aysel Aslanova
