"İncəsənətin İnciləri" rubrikası Şekspirin "Hamlet" əsərinin ilham mənbəyi olduğu "Ophelia" adlı əsərlə davam edir.
Ser Con Everett Millaisin (1829-1896) bu tablosu Teyt Muzeyinin ən məşhur əsərlərindən biridir.
Pre-Raphaeolucu kimi tanınan rəssamlar ümumiyyətlə mühüm mövzulara diqqət yetirməyə üstünlük verir, müasir həyat və ədəbiyyat haqqında əsərlər yaradırdılar. Onlar təbiəti mümkün qədər dürüst, real detallarla təsvir etmək istəyirdilər. Millais bu əsəri 1851-1852-ci illər arasında iki fərqli yerdə çəkmişdir. Rəsmin mənzərə hissəsi İngiltərənin Ewell şəhərindəki Hogsmill çayı üzərində təsvir edildiyi halda, rəssam Ofeliya fiqurunu Londonun Gower Street-dəki studiyasında hazırlayıb. Millais bu tablonu çəkdiyi dövrdə rəssamların eskizlər hazırlamaq üçün çöldə işləməsi adi hal idi. Daha sonra bu eskizlərdən bütün rəsm üçün istinad kimi istifadə edərdilər. Ənənəvi olaraq rəsmdə mənzərəyə daha az əhəmiyyət verilirdi, çünki o, çox vaxt fiqurdan arxa planda qalırdı. Bununla belə, Pre-Rafaelitlər üçün rəsmin mənzərə hissəsi və onun təfərrüatları fiqurun özü qədər vacib idi. Buna görə də Millais Ofeliya fiquruna keçməzdən əvvəl landşaft hissəsini bitirməyə üstünlük verdi.
Milleyin Ofeliya üçün modeli 19 yaşlı Elizabeth Siddall adlı gənc qadın idi. Millais Elizabethin çayda boğulmaq üzrə olan Ofeliya kimi davranması üçün su ilə dolu vannada poza verdi. Hətta Elizabethin bu tədqiqatlar zamanı xəstələndiyi və Millais'in onun xəstəxana xərclərini qarşıladığı və daha sonra işləməyə davam etdiyi deyilir.
Ophelia Şekspirin ən mühüm əsərlərindən biri olan Hamletin personajlarından biridir. Hekayədə Hamletə aşiq olan bu gənc qız atasının Hamlet tərəfindən öldürülməsindən sonra dəli olmaq ərəfəsindədir. Deyilənə görə, bir gün gül yığmaq üçün çöldə gəzərkən çaya düşüb, arxası üstə uzanıb mahnı oxuyarkən boğulub.
“Alın, çünki verən zalımdırsa, verdiyi hədiyyə həssas qəlbləri incidər.”
Hekayədə əksər çiçəklərin simvolik dəyərləri ifadə etdiyi üçün rəssam rəsm əsərində müxtəlif növ çiçəklərdən istifadə etməyə üstünlük verib. Şəkildə Millais təxminən 5 aya yaxın Ewelldə çayın sahilində işlədiyi üçün müxtəlif vaxtlarda bitən müxtəlif çiçəklər var. Rafaelitdən əvvəlki rəssamların realizmə və detallara verdiyi önəmi bu rəsmdə də görmək olar. Çiçəklərin quruluşu və mənzərəsi diqqətlə araşdırıldıqda, son dərəcə real detalların işləndiyi nəzərə çarpır.
19-cu əsrdə rəsmlərdə istifadə üçün bir çox piqmentlər hazırlanmışdır. Millais də minerallardan, qiymətli daşlardan, qayalardan, bitkilərdən və həşəratlardan əldə edilən müxtəlif piqmentlərə sahib idi. Belə vacib bir rəsm üçün Millais yalnız bir neçə qaralama hazırlayıb. Deyilənə görə, bunlardan biri də Ophelianın başını təsvir edən yağlı boya tablosudur. Lakin əsərin harada olduğunu tapmaq mümkün olmayıb. Şəkli araşdırdıqda suyun üstündə zərif uzanmış Ophelianın məsum bir ifadə ilə başını qaldıraraq əllərini yanlara açdığı görünür. Şəkildəki üz ifadəsi onun kövrək şəxsiyyətini, melanxolik və emosional vəziyyətini göstərir.
Ophelia təkcə Milleyə deyil, bir çox başqa rəssamlara da ilham olub. Əslində, Millaisdən ilham alan müxtəlif rəssamlar öz əsərlərində bu fiqura həsr olunmuş bəzi motivlərdən istifadə ediblər. Lars fon Trier də bu rəssamlardan biridir. “Melanxoliya” filmindəki Ofeliyadan ilham alan rejissor baş rolu ifa edən Kristen Dunstla belə bir səhnə çəkib. Beləliklə, Şekspirin Opheliası bir çox rəssamların canlandırmaq istədiyi sevimli obraza çevrilib. Mükəmməl təfərrüatları və böyük qayğı ehtiva etdiyinə görə bir çox cəhətdən uğurlu sayılan bu əsər, ona göstərilən diqqətə tam layiqdir.
Hazırladı: Gülay Qəribova
