Bu gün:

Qustav Klimt-Öpüş



24media.az "İncəsənətin İnciləri" rubrikasına dünyaca məşhur olan "Öpüş" əsəri ilə davam edir.

Bəzən sevgini ifadə etmək çox çətin olur. Bu zaman sevgini vizual olaraq ifadə etmək, daha rahat görünür. Klimtin “Öpüş” əsərinin mövzusunu ilk baxışdan güclü sevgi əlaməti kimi oxumaq olar. Yalnız bir kompozisiyaya malik olan əsərin əksəriyyətini bir-birini qucaqlayan cütlük tutur. Sarı tonlar bütün rəsmdə üstünlük təşkil edir və cütlüyü də əhatə edir. Qucaqlaşma pozasındakı kişi və qadın poza daxilində faktiki olaraq tək bədənə çevriliblər. Onların bütövlüyünü tamamilə vurğulayan sarı bir yorğan var. Cütlüyün qucaqlaşması, əslində bir qucaqlaşma deyil, daha çox emosional bir birləşmədir.

Sevginin birləşdirici elementi sənətdə tez-tez istifadə olunan mövzudur. Öpüş rəsminin dediyi şey bu mövzuya vurğudur. Əsl sevgi yalnız ikiliyi aradan qaldırdıqda görünə bilər. Çünki bu yolla insanlar ayrılıqdan uzaqlaşır, dünyanı birlikdə anlayıb buna uyğun hərəkət edə bilirlər. 

Rəsmə baxıldığında kişi qadına nisbətən daha tünd tonda və daha böyük bədənə malik olaraq təsvir edilmişdir. Əlləri ilə qadının üzünü tutur və ehtirasla öpür. Dərisi ağarmış, saçları qırmızı olan qadın bu öpüşün təsirindən gözlərini yumur və vəcdə düşür. Bir tərəfdən kişinin əlini boynuna dolayır, digər tərəfdən də zərif şəkildə kişinin əlindən tutur. Buradakı məna odur ki, o heç vaxt kişinin ondan uzaqlaşmasını istəmir. Sanki buna cavab olaraq kişi qadının üzünü əlləri arasında tutur. 

Müxtəlif yozumlar olsa da, rəsmdə cütlüyün dayandığı yer sanki uçurumun kənarına bənzəyir. Bu vəziyyət bir-birindən yapışma anlayışını daha da vurğulayır. İnsanı uçurumdan yıxılmaqdan ancaq sevgi xilas edə bilər. Sevgi həyatın özüdür. 

Kişi və qadının ayaqları altında torpağın yaşıl çalarlarda olması bütün həyatın onlardan gələn sevgi ilə necə canlandığının mənzərəsidir.

Əsərdə görünən cütlük şərhçilər tərəfindən əsl şəxsiyyətlərlə eyniləşdirilib. Bununla belə, Klimtin rəsmlərində əsasən kişi və qadın rəsmləri arasında rəssamın özü və sevgilisi Emilie Flöge yer alır. Çox güman ki, rəssam və onun sevgilisi bu tablodadır..

Art Nouveau cərəyanının gətirdiyi və Klimtin bütün əsərlərində görünən detallı dekorasiya texnikası bu əsərdə diqqəti çəkir. Şəkil ilk baxışdan mozaika təəssüratı yaradır. Adamın başında üzüm yarpaqlarından bir tac var. Qadının saçları da çiçəklərlə doludur. Kişilər naxışlı paltarlarda kişi kimi görünürsə, qadınlar kontrast yaratmaq üçün dairəvi formalar və rəngli çiçəklərlə daha qadın görünür. Qadının çiçəkli paltarı yerdəki yaşıl çiçəkli teksturalarla harmoniya yaradır və qadını demək olar ki, həyat mənbəyi kimi görülə bilən Ana Yerlə eyniləşdirir. Qadının geyimlərindəki kiçik həndəsi formalar onun kişi ilə bağını daha da artırır və aralarındakı bağı güclü şəkildə vurğulayır. Hər iki paltarın eyni qızılı rəngdə olması sevginin bir bədəndə təcəssümünü simvollaşdırır. Bundan əlavə, qızıl ən qiymətli metal olduğundan rəssamın qızılı sarı rəngdə cütlüyü təsvir etməsi onların vəziyyətinin dəyərini əks etdirir.

Klimt həyatı boyu qadınları sevirdi və həmişə onlarla sevgili olmaq istəyirdi. Əsərlərindəki qadınlar saf və itaətkar qadınlar deyil. Onlar, ümumiyyətlə, "femme fatale" adlanan güclü və cəlbedici qadınlardır. Çünki Klimtin fikrincə, sevgini ancaq o zaman məhəbbət adlandırmaq olar ki, o, ən yüksək zirvədə yaşansın. 

Öpüş tablosu bu mənzərəni bir qədər yumşaldıb və daha passiv və sakit bir sevginin proyeksiyası kimi təsvir edilib. Bəlkə də, Klimt sevginin həmişə ən yüksək yer olmadığını, bəzən adi bir anın sehrini kəşf etməkdən ibarət olduğunu göstərmək istəyirdi.

Hazırladı: Gülay Qəribova

Paylaş
Şərh əlavə et