Pasxa xristianlar tərəfindən qeyd olunan bir bayramdır. İbranicə mənşəyi olan Pasxa sözü "toxunmadan keçmək" deməkdir. Bu, israillilərin Misirdən qaçmasına işarə edir. Xristianlar üçün ən mühüm bayram olan Pasxa İsanın çarmıxa çəkilməsindən üç gün sonra dirilməsini qeyd edir. Ancaq Pasxa bayramını qeyd etmək üçün xüsusi bir gün yoxdur. Hər il martın sonundan aprelin sonuna qədər olan dövrü əhatə edir. Bazar günləri kilsələrdə qeyd olunan Pasxa bayramının digər adı “dirilmə günü“ dür.
Pasxa bayramı necə qeyd olunur?
Pasxa bütün xristianlar tərəfindən qeyd olunur. Kilsələrdə keçirilən xidmətlərdən başqa, qeyd olunduğu ölkədən asılı olaraq müxtəlif ənənələr var. Bunlardan ən çox yayılanı insanların bir-birinə Pasxa dovşanları və adətən şokoladdan hazırlanmış Pasxa yumurtaları hədiyyə etməsidir.
Pasxa günü üçün evdə xüsusi çörəklər (Pasxa çörəkləri) hazırlanır, qaynadılmış yumurtalar boyanır, şamlar yandırılır, dualar oxunur.
Pasxa bayramı nə zaman qeyd olunur?
Pasxa günü 21 martda, yaz bərabərliyi olan tam ay göründükdən sonra ilk bazar günüdür. Bu səbəbdən Pasxa tarixi fərqli ola bilsə də, ümumiyyətlə, Pasxa tarixi üçün aprelin ikinci bazar günü tövsiyə olunur.
Pasxaya beş həftəlik hazırlıq dövrü (Lent) və son həftə (Müqəddəs Həftə) daxildir. Pasxa bazar günü başa çatır. Pentikosta (Petecost) qədər davam edən 50 günlük dövr Pasxa dövrü (Pentikost dövrü) adlanır.
Pasxa tarixi:
Pasxa xristianlığın ən qədim və ən vacib bayramlarından biridir. İsanın dirilməsi çarmıxa çəkildikdən sonra 3-cü gündə qeyd olunur. Şərq və Qərb kilsələri arasında fərqlər olsa da, Pasxa dövrü təxminən martın sonundan aprelin sonuna qədərdir. Hər il müəyyən bir tarixdə baş verməyən və dünya kilsələrinin əksəriyyətində bazar günü qeyd olunan Pasxa günü, qiyamət günü və ya qiyamət bazarı da adlanır.
İsa eramızın 29-33-cü illəri arasında çarmıxa çəkildi.Pasxa bayramı ilə bağlı ən erkən qeydlər 2-ci əsrə aiddir, baxmayaraq ki, İsanın dirilməsinin anılması daha əvvəllərə gedib çıxır.
Anadoludakı xristianlar İsanın çarmıxa çəkildiyi günü yəhudilərin Pasxa bayramı olaraq qeyd etdikləri baharın ilk tam ayından (Yəhudi təqviminə görə 14-cü Nisan) 14-cü gün olaraq təyin etdilər. Onlar qiyamət gününü - həftənin günündən asılı olmayaraq - iki gün sonra, yəni aprelin 16-sı kimi təyin etdilər. Müasir dövrdə mart və aprel aylarını əhatə edir.
20-ci əsrdə Pasxa üçün sabit bir tarix təyin etmək üçün səylər göstərildi. Xüsusilə aprelin ikinci bazar gününə diqqət yetirilsə də, həyata keçirilə bilmədi.
Mənbə: Sözcü Gazetesi
Tərcümə etdi: Aysel Qasımova
