DEHB nədir?
Diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozuqluğu (DEHB) insanların davranışlarına təsir edən bir vəziyyətdir. DEHB olan insanlar narahat görünə bilər, konsentrasiyada çətinlik çəkə bilər və impulsla hərəkət edə bilər.
DEHB simptomları adətən erkən yaşlarda nəzərə çarpır və uşağın şəraiti dəyişdikdə, məsələn, məktəbə başladıqda daha çox nəzərə çarpır.
Əksər hallarda uşaqlar 12 yaşdan kiçik olduqda diaqnoz qoyulur, lakin bəzən uşaqlıqda daha gec diaqnoz qoyulur. Bəzən DEHB kiminsə uşaq olanda tanınmırdı və daha sonra yetkinlik dövründə diaqnoz qoyulur.
DEHB simptomları yaşla yaxşılaşa bilər, lakin gənc yaşda bu xəstəlik diaqnozu qoyulmuş bir çox yetkin problem yaşamağa davam edir. DEHB olan insanlarda yuxu və narahatlıq pozğunluğu kimi əlavə problemlər də ola bilər.
Bir çox uşaqlar narahat və ya diqqətsiz olduqları mərhələlərdən keçir. Bu, çox vaxt tamamilə normaldır və mütləq DEHB olması demək deyil.
Ancaq davranışlarının yaşlarında olan uşaqların əksəriyyətindən fərqli ola biləcəyini düşünürsünüzsə, narahatlığınızı onun müəllimi, məktəbinin xüsusi təhsil ehtiyacları üzrə koordinatoru (SENCO) və ya GP ilə müzakirə etməlisiniz.
Yetkinsinizsə və DEHB ola biləcəyinizi düşünürsünüzsə, lakin uşaqlıqda bu vəziyyətə diaqnoz qoyulmayıbsa, GP ilə danışmaq da yaxşı bir fikirdir.
Diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğuna (DEHB) nə səbəb olur?
DEHB-nin dəqiq səbəbi bilinmir, lakin vəziyyətin ailələrdə olduğu göstərilmişdir.
Tədqiqat həmçinin DEHB olan insanların beynində bu problemi olmayanlarla müqayisədə bir sıra mümkün fərqləri müəyyən etmişdir.
DEHB-də potensial olaraq rol oynayan digər amillərə aşağıdakılar daxildir:
- Vaxtından əvvəl doğulmaq (hamiləliyin 37-ci həftəsindən əvvəl)
- Aşağı doğum çəkisi
- Hamiləlik zamanı siqaret və ya spirt və ya narkotik istifadəsi
DEHB hər hansı bir intellektual qabiliyyətə malik insanlarda baş verə bilər, baxmayaraq ki, öyrənmə çətinliyi olan insanlarda daha çox rast gəlinir.
Mənbə: www.nhs.uk
Tərcümə etdi: Ləman Xəqani
