Rəssam Vinsent Van Qoq niyə qulağını kəsdi? Van Qoq şizofreniya xəstəsi idi, yoxsa dahi?
Van Qoq kimdir?
Hollandiyalı post-impressionist rəssam Van Qoqun tam adı Vinsent Villem van Qoqdur. Qərb incəsənəti tarixinin ən tanınmış və nüfuzlu simalarından biri olan Van Qoq haqqında çoxlu suallar var. Van Qoq niyə qulağını kəsdi? Van Qoq şizofreniya xəstəsi idi? Van Qoq intihar etdi, yoxsa öldürüldü? Bütün bu sualların cavabı və daha çoxu üçün Van Qoq haqqında bilməli olduğunuz şey budur...
Van Qoq cəmi 10 ildən çox müddət ərzində təxminən 2100 rəsm və rəsm çəkdi, o cümlədən 860 yağlı boya ilə rəsm əsərləri, əksəriyyətini həyatının son iki ilində çəkdi. Bunlara mənzərələr, natürmortlar, portretlər və avtoportretlər daxildir. O, müasir incəsənətin əsası sayılan cəsarətli rənglər və canlı, impulsiv və ifadəli fırça vuruşları ilə seçilir.
30 mart 1853-cü ildə anadan olan rəssam orta təbəqədən olan bir ailənin övladı idi. Uşaq vaxtı ciddi, sakit və hörmətli idi. Gəncliyində sənət satıcısı kimi çalışsa da, Londona göndərildikdən sonra depressiyaya düşüb. Dinini qəbul etdikdən sonra o, Belçikanın cənubunda protestant missioner kimi çalışdı. Səhhəti pisləşdikdən və tənhalıqda yaşadıqdan sonra valideynlərinin yanına qayıdıb və 1881-ci ildə rəsm çəkməyə başlayıb.
Qardaşından pul alaraq rəsm çəkdi
O, kiçik qardaşı Teo tərəfindən maddi dəstəklənirdi və ikisi illərlə məktubla yazışırdılar. İncəsənət alverçisi Teo van Qoq təkcə qardaşına həm maddi, həm də emosional dəstək verməklə kifayətlənmir, həm də qardaşına dövrün sənət aləmində nüfuzlu insanlarla görüşməsinə şərait yaradırdı.
Əsasən natürmortlardan və zəhmətkeş kəndlilərin təsvirlərindən ibarət olan ilk əsərlərində sonrakı əsərlərini fərqləndirən parlaq rənglər yoxdur. 1886-cı ildə köçdüyü Parisdə Emile Bernard və Paul Gauguin də daxil olmaqla impressionist həssaslığa qarşı reaksiya verən avanqard üzvləri ilə tanış oldu. Əsərləri inkişaf etdikcə o, natürmortlara və yerli mənzərələrə yeni bir yanaşma tətbiq etdi. O, rəsmlərində daha parlaq rənglərdən istifadə etməyə başladı və daha sonra 1888-ci ildə Fransanın cənubundakı Arlesdə qaldığı zaman mənimsəyəcəyi fərqli üslub inkişaf etdirdi. Bu dövrdə zeytun ağacları, sərvlər, buğda tarlaları və günəbaxanlar onun rəsmlərinə mövzu olmağa başladı.
Van Qoq niyə qulağını kəsib?
Hər kəsi maraqlandıran sual: Van Qoq niyə qulağını kəsdi? Əsəb pozğunluğundan sonra heç kimə deyil, özünə zərər verib. Psixoloji problemləri olan rəssam, psixi sağlamlığından narahat olsa da, fiziki sağlamlığına laqeyd yanaşıb, düzgün qidalanmayıb, həddindən artıq spirtli içki qəbul edib. Qoqenlə dostluğu onun yolunu ülgüclə kəsməsi və qəzəblə sol qulağının bir hissəsini kəsməsi ilə sona çatdı. Rəssamın kəsilmiş qulağını fahişəyə verdiyi məlum olub.
O özünü öldürdü
Bir müddət ruhi xəstəxanada qalan rəssam öz istəyi ilə xəstəxanadan ayrıldıqdan sonra Paris yaxınlığındakı Auvers-sur-Oise bölgəsindəki Auberge Ravoux şəhərinə köçdü və homeopatik həkim Paul Gachet tərəfindən müalicə olunmağa başladı. Onun depressiyası davam etdi və 27 iyul 1890-cı ildə silahla özünü sinəsindən vurdu. İki gün sonra 29 iyul 1890-cı ildə aldığı yaralardan öldü.
O öləndən sonra məşhur oldu
Yaşadığı müddətdə uğur qazana bilməyən Van Qoq dəli hesab olunurdu. İntiharından sonra şöhrət qazanan rəssam xalqın təsəvvüründə tipik səhv başa düşülən dahi, “dəlilik və yaradıcılıq söhbətlərini birlikdə” nümayiş etdirən rəssam kimi peyda olub.
Şöhrəti 20-ci əsrin əvvəllərində artmağa başlayan və sonrakı illərdə geniş tənqidi, kommersiya və populyar uğur qazanan Van Qoq, problemli şəxsiyyəti romantik, əzablı sənətkarın idealını simvollaşdıran vacib, lakin kədərli bir rəssam kimi xatırlanır.
Mənbə: NTV. com. tr
Tərcümə etdi: Aysel Aslanova
