Neandertallarla Homo Sapiens arasındakı fərq nədir? İndi nəsli kəsilmiş əcdadlarımız haqqında daha çox öyrəndikcə, Neandertal obrazı ibtidai primatdan gözlənilməz dərəcədə mürəkkəb bir fenomenə çevrildi. Bunun elmi izahını birlikdə öyrənək.
Neandertallar fərqli qaşları və kütləvi bədən quruluşları ilə tanınır və ümumiyyətlə müasir insanların sadə əcdadı hesab olunurlar. İlk baxışdan bu qədim cins daha qısa və daha geniş quruluşa, daha geniş çanaq sümüyünə, daha qalın sümüklərə və daha böyük əzələ kütləsinə malik görünür.
Müasir insanları qabarıq çənələri ilə asanlıqla fərqləndirmək olar
Təkamülçü biologiya mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu möhkəm quruluş neandertallara daha çox istilik müdafiəsi təmin edib və beləliklə, soyuq Avrasiya iqlimində sağ qalmağa kömək edib. Digər tərəfdən, məlumdur ki, Afrika mənşəli müasir insanların daha böyük bədən həcmlərinə daha az ehtiyacları ola bilər, bu da daha incə quruluşlarımızın səbəbidir.
Neandertalların da burunları bizdən daha geniş idi
Bu onlara nəfəs aldıqları soyuq havanı ağciyərlərinə çatmamış isinməyə kömək etdi. Bəzi nəzəriyyələr, Neandertalların təsir edici fiziki gücünün mürəkkəb silahlar olmadan böyük yırtıcıları ələ keçirməyə uyğunlaşması ola biləcəyini göstərir. Bununla belə, bu ölçülərin təkamül məqsədi ilə bağlı mübahisələr hələ də böyük ölçüdə həll olunmayıb.
Daha böyük nəfəs alma qabiliyyəti sayəsində ağır bədənlərini daha asan hərəkət etdirə bilirdilər
Neandertalların iri burunlarının səbəbi nə olursa olsun, biz çox güman ki, bu qədim əcdadlarla cütləşmə nəticəsində onların iri burun genlərinin bir qismini miras almışıq. Bu, bəzi müasir insanların niyə geniş burunlara sahib olduğunu izah edir.
Bundan əlavə, Neandertal dişlərinin tədqiqi bu növün Homo sapiensdən daha tez yetkinləşdiyini, bəlkə də 15 yaşında yetkinlik yaşına çatdığını ortaya qoydu. Bu tapıntılar neandertalların həyat dövrü və inkişaf prosesi haqqında mühüm məlumatlar verir.
İnsanlarla neandertallar arasında ən bariz fərqlər kəllə sümüyünün ölçüsü və formasında görünür
Ümumiyyətlə, bizim kəllə ölçülərimiz qədim qohumlarımızınkinə bənzəyir. Bununla belə, bizdə dairəvi beyin qabığı olsa da, neandertallarda daha düz beyin qabığı var idi.
Bu, koqnitiv fərqlər haqqında ətraflı məlumat vermir, lakin son araşdırma Homo sapiensin kompleks düşünmə qabiliyyətinə cavabdeh olan beyin bölgəsi olan prefrontal korteksin inkişafına kömək edən bir genetik mutasiyaya sahib olduğunu göstərdi. Deməli, neandertalların beyni bizimkindən bir qədər böyük ola bilərdi, lakin bizim üstün zəkamız daha inkişaf etmiş beyin quruluşuna malik olması ilə bağlı ola bilərdi.
40.000 il əvvəl Yerdən silinmiş bir növün davranışını yenidən yaratmaq demək olar ki, qeyri-mümkün olsa da, 2010-cu ildə aparılan bir araşdırma Neandertal genomunun ardıcıllığını göstərdi və onların DNT-sinin təxminən 99,7 faizinin bizimki ilə eyni olduğunu göstərdi. Bu tapıntılar, onların bu yaxınlarda aşkar edilmiş yemək bişirmə qabiliyyətləri ilə birlikdə, neandertalların zəkasının bizimkinə yaxın ola biləcəyini göstərir.
Mənbə: Onedio.com
Tərcümə etdi: Amin Həsənli
