Anksiyete nədir, onun pozğunluqları və simptomları nədir?
Narahatlıq insanların qəbul edilən təhlükələrə reaksiyasıdır. Dəyişən şəraitdən asılı olaraq verilir və təbii reaksiyalardan ibarətdir.
Anksiyete pozğunluqları nədir?
Anksiyete pozğunluqları gündəlik həyat fəaliyyətləri nəticəsində yaranan qorxu və daimi narahatlıq ilə insanları təsir edən ruhi xəstəliklərdir. Anksiyete sağlam və normal təbii reaksiya olsa da, narahatlıq pozuqluğu narahat olan insanlara təzyiq göstərən və həyatlarını iflic edən bir vəziyyətdir. Ən çox görülən narahatlıq pozğunluqları :
● Travma sonrası sinir pozğunluğu
● Obsesif kompulsif pozğunluq
● Panik atak
● Sosial Anksiyete Pozğunluğu (Sosial Fobiya)
● Ümumiləşdirilmiş Anksiyete Pozğunluğu
● Anksiyete pozğunluqları psixiatriyada ümumi bir xəstəlikdir. Anksiyete pozğunluqlarının ümumi xüsusiyyətləri bir-birinə bənzəyir. Davamlılıqlar şiddətdən və müəyyən xarakterik davranışlardan asılı olaraq dəyişir.
Anksiyete pozğunluqlarının simptomları
Ümumiləşdirilmiş narahatlıq pozğunluğu olan insanlarda 2 fərqli simptom qrupu olur. Bu simptomlar psixoloji və fiziki əlamətlərdir. Psixoloji simptomlar : Ölüm qorxusu, dəli olmaq hissi, idarəetməni itirmək hissi, asanlıqla yorulmaq, tez ürkmək, dözümsüzlük, pis xəbər alma riski, narahatlıq və həddindən artıq əsəbilik. Bundan əlavə, insanlar tibbi terminlərlə derealizasiya kimi tanınan xarici aləmə yad olduqlarını hiss edə, öz bədənlərində qəribəliklər görə bilərlər.
Belə hadisələrdə insanların bədənləri insanın öz bədənindən kənarda işləyən sinir sistemi ilə işləyir. Tibbi dildə buna avtonom sinir sistemi deyilir. Bu sistemin yüksək səviyyədə işləməsi nəticəsində insanların orqanizmində ümumi narahatlıq pozğunluqları əlamət kimi görünür. Bu əlamətlər arasında :
● Əzələ ağrıları
● Əzələlərdə gərginlik
● Başgicəllənmə
● Baş ağrısı
● Diskomfort hissi
● Sinə ağrısı
● Boğulma hissi
● Tıxanma
● Nəfəs almaqda çətinlik
● Quru ağız
● Əllərdə titrəmə
● Tərləmə
● Ürək döyüntüsü kimi müşahidə olunur.
Anksiyete pozğunluqlarının diaqnozu
Anksiyete pozğunluqları ümumiyyətlə insanların göstərdikləri simptomlara görə ilk növbədə daxili xəstəliklər mütəxəssisinə müraciət etmələrinə səbəb olur. Yaranan səbəblərə görə diaqnoz qoymaq üçün vaxt lazımdır. Daxili xəstəliklər klinikasında aparılan müayinə və analizlər heç bir diskomfort göstərmədikdən sonra psixiatriyaya göndəriş verilir və lazımi diaqnoz qoyulur. Bu bölmədə diaqnoz qoymaq üçün Amerika Psixiatriya Assosiasiyası tərəfindən nəşr olunan bələdçi istifadə olunur. Ümumi narahatlıq pozğunluqlarına diaqnoz qoymaq üçün mütəxəssislər mövcud şərtlərin olub olmadığını müşahidə edirlər. Bələdçinin işini ümumiləşdirmək üçün:
● Xəstələrdə ən azı 6 ay və ya daha uzun müddət ərzində baş verəcək vəziyyətlər və hadisələrlə bağlı həddindən artıq narahatlıq
● Xəstələr narahatlıqlarını idarə etməkdə çətinlik çəkirlər
● Asanlıqla yorulmayın
● Əzələ gərginliyi
● Asan yorğunluq
● Narahat və narahat yuxu
● Narahat olma
● Həddindən artıq həyəcan
● Müəyyən bir mövzuya diqqəti cəmləyə bilməmək
● Narahatlıq
● Qıcıqlanma
Anksiyete pozğunluğu olan insanlarda yuxarıda göstərilən maddələrdən ən azı 3-ü müşahidə olunur. Uşaqlarda bu şərtlərdən 1-nin olması kifayətdir.
● Ümumi narahatlıq pozğunluğunu narahatlıq pozğunluqlarından ayırmaq lazımdır.
● Anksiyete insanların narahatlıq, fiziki şikayətlər və stress yaşamasına səbəb olur və beləliklə, onların gündəlik işlərini yerinə yetirməsinə mane olur.
Anksiyete pozğunluqlarının müalicəsi
Anksiyete pozğunluğu problemləri üçün psixoterapiya və dərman müalicəsi aparılır. Orta dərəcədə narahatlıq pozğunluğu olan insanlar üçün psixoterapiya kifayətdir. Daha ağır anksiyete pozğunluqlarında tam sağalmaya nail olmaq üçün psixoterapiya və dərman müalicəsi birlikdə istifadə olunur. Belə xəstələr problemlərini dərk etdikdə əvvəlcə xəstəxanaların müxtəlif şöbələrinə müraciət edirlər və bu səbəbdən diaqnoz kifayət qədər gec qoyula bilər. Anksiyete pozğunluğu ilə bağlı vacib olan şey psixiatriya şöbəsinə müraciət etmək və lazımi dərmanlardan müntəzəm istifadə etməkdir.
Mənbə : BilgiBaba.com
Tərcümə etdi : Aysel Aslanova
