Bu gün:

Baş ağrısını necə aradan qaldırmaq olar?


Cəmiyyətdə ən çox rast gəlinən sağlamlıq şikayətlərindən biri də baş ağrısıdır. Ümumi əhalinin 48,9%-də müşahidə olunan baş ağrısı bütün yaş, irq və sosial-iqtisadi seqmentlərdən olan insanları təsir edir. Qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir. Bəzi baş ağrıları insanları yorur və həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.

Araşdırmalar göstərib ki, ailə həkiminə müraciət edən hər 10 nəfərdən biri baş ağrısından şikayət edir. Bundan əlavə, nevrologiyaya müraciət edən hər üç nəfərdən biri baş ağrısı ilə əlaqədardır.

Baş ağrısı nədir?

Başın hər hansı bir yerində baş verən baş ağrısı, bütün bəşəriyyətin həyatının bir nöqtəsində yaşadığı bir şikayətdir. Təcili yardım xidmətlərinə müraciət səbəblərinin 3%-ni əhatə edir. Baş ağrılarının 96%-i xoş xasiyyətlidir, lakin ligament ağrısının pisləşməsi ilə bağlı qalan hallar erkən müdaxilənin həyat qurtardığı fövqəladə hallar sırasındadır. Təcili yardım otağının həkimləri bu cür irəliləməyə meylli olan halları diqqətlə təhlil edir, xəstənin anamnezini götürür və fiziki müayinə aparır. Daha sonra əsas vəziyyət haqqında fikir əldə etmək üçün müxtəlif laboratoriya üsulları və radioloji görüntüləmə üsulları istifadə olunur.


Baş ağrılarının hansı növləri var?

Beynəlxalq Baş Ağrısı Cəmiyyəti baş ağrılarını 14 əsas qrupa və yüzlərlə alt qrupa ayırmışdır. Baş ağrıları başqa bir əsas sağlamlıq probleminə görə baş vermirsə və birbaşa baş ağrısı şəkli ilə baş
verirsə, buna əsas baş ağrısı deyilir. Ən çox görülən növlər miqren, gərginlik tipli və klaster baş ağrılarıdır.
İkinci dərəcəli baş ağrıları isə yüzdə 10 nisbətində baş verən və beyin-damar xəstəlikləri, sinir sistemi xəstəlikləri, beyin şişləri, göz xəstəlikləri, sinüzit və menenjit kimi xəstəliklərin gedişi zamanı müəyyən bir xəstəliyə görə baş verən baş ağrılarıdır.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirir ki, demək olar ki, hər kəs həyatının bir dönəmində baş ağrısı yaşayır. Baş ağrısı "başın hər hansı bir yerində ağrı" olaraq təyin olunsa da, bu şikayətin şiddəti insandan insana dəyişir. Bəzi simptomlarla müşayiət olunan baş ağrıları dərhal diqqət tələb edir, buna görə də diqqətli olmaq lazımdır. Boyun sərtliyi, dəri döküntüsü, qusma,başgicəllənmə, danışma çətinliyi,
38 dərəcə və yuxarı hərarət, bədənin bir hissəsinin iflic olması və ya baş ağrısı ilə müşayiət olunan görmə itkisi kimi simptomlar mövcud vəziyyəti təcili müdaxilə tələb edə bilən baş ağrısı kimi xarakterizə edir.
Birincili baş ağrıları həm simptom, həm də müstəqil bir fenomen hesab olunur. 

Bu baş ağrılarında tetikleyici faktor heç bir xəstəlik və ya allergik vəziyyət deyil. Birincili baş ağrıları epizodik (hücum şəklində) və ya xroniki (uzunmüddətli) baş verə bilər. Epizodik baş ağrıları zaman zaman nəzərə çarpan və sonra yoxa çıxan ağrılardır. Epizodik baş ağrılarının müddəti 30 dəqiqədən bir neçə saata qədər dəyişir. Xroniki baş ağrıları daimi ağrıdır. Adətən ayın əksər günləri olan bu ağrılar günlərlə davam edə bilər. Bu cür baş ağrılarının müalicəsində ağrıya nəzarət üsullarından istifadə etmək vacibdir.


Baş ağrısının müxtəlif növləri var:

Gərginlikdən yaranan baş ağrısı


Baş ağrısının ən çox görülən növü gərginlik baş ağrısıdır ki, bu da adətən 20 yaşdan yuxarı qadınlara təsir edir. Xəstələr bildirirlər ki, gərginlik baş ağrıları başın ətrafında sıx bir bant varmış kimi hiss edir. Boyun və kəllə əzələlərinin gərginliyi nəticəsində gərginlik tipli baş ağrıları yarana bilər. Bədəni uzun müddət yanlış vəziyyətdə saxlamaq və ya stress kimi vəziyyətlər gərginlik tipli baş ağrısını asanlaşdıran amillərdən sayılır.

Klaster baş ağrısı

Küme baş ağrısı, titrəməyən, lakin üzün bir
tərəfində və ya gözlərin arxasında fərqli olan yanan bir ağrı ilə xarakterizə olunur. Bu tip baş ağrısı meydana gəldikdən sonra baş ağrısı ilə yanaşı göz yaşları və burun axması kimi əlamətlər də  müşayiət olunur.


Davam etməyə meylli olan klaster baş ağrılarında bu proses bəzən 6 həftə çəkir. Küme baş ağrıları həftənin hər günü və bəzən gündə bir dəfədən çox baş verə bilər. Onun meydana gəlməsinin əsas səbəbi tam öyrənilməsə də, bu nadir baş ağrısı növündən ən çox 20-40 yaş arası kişilər əziyyət çəkir.

Küme baş ağrıları hücumlar şəklində baş verir. Bu hücumların müddəti insandan insana dəyişir, lakin 15 dəqiqə ilə 3 saat arasındadır. Orta hesabla, xəstələrin əksəriyyəti gündə 1 ilə 4 arasında hücum yaşayır. Bu hücumlar adətən günün eyni vaxtında baş verir. Onlar klasterləşməni göstərir, digəri isə bir hücum bitdikdən sonra baş verir.
Migren
Şiddətli baş ağrısı növü olan miqren, adətən üzün yalnız bir yarısında meydana gələn titrəyici baş ağrısıdır.

Mənbə: Medicalpark 
Tərcümə etdi: Nuray Mürsəlova
Paylaş
Şərh əlavə et