Komodo əjdəhaları necə heyvanlardır?
Komodo əjdahasına İndoneziya arxipelaqının kiçik Sunda bölgəsində, o cümlədən Komodo, Flores, Rinca və Padar adalarında rast gəlinir.
Yaşayış məkanları
Yetkin Komodo əjdahaları əsasən tropik savanna meşələrində yaşayır. Onlar hündür ot və kol bitkiləri olan açıq düzənlik ərazilərə üstünlük verirlər, lakin çimərliklər, silsilənin zirvələri və quru çay yataqları kimi digər yaşayış yerlərində də tapıla bilərlər. Gənc Komodo əjdahaları özlərini digər yırtıcılardan qorumaq üçün ağaclarda yaşayırlar. Komodo əjdahaları bədən çəkisi 165 kq və uzunluğu 3 metrdən çox olan ən böyük kərtənkələlərdir. Yetkinlik yaşına çatmayan fərdlərin sarı və qara zolaqları var. Yetkin fərdlər qəhvəyidən bozumtul qırmızıya qədər darıxdırıcı və vahid rəngdədirlər.
Onların möhkəm bədənləri kapa pulcuqları ilə örtülmüşdür. Güclü əzaları və əzələli quyruğu var. Cinslər arasında aşkar morfoloji fərqlər yoxdur, baxmayaraq ki, kişilər daha böyükdür. Yetkin bir komodo əjdahası adətən leş ilə qidalanır, lakin onların keçilər, donuzlar, marallar, camışlar və daha kiçik komodo əjdahaları da daxil olmaqla müxtəlif ölçülü yırtıcı ilə qidalanması qeyri-adi deyil.
Komodo əjdahaları daha böyük yırtıcıları pusquya salır və sonra onu dişləyir. Dişləmədən sonra yaralı heyvan qan itkisinə və ya infeksiyaya tab gətirənə qədər onu izləyirlər. Komodo əjdahalarının tüpürcəyi ovlarında tez infeksiyaya səbəb olan bakteriyalarla zəngindir. Cavanlar çəyirtkələr, həşəratlar, kiçik kərtənkələlər, yumurtalar, quşlar və nəhayət kiçik məməlilərlə qidalanır. Komodo əjdahaları qidalanarkən boğazlarını və elastik kəllə sümüyünü genişləndirərək böyük parçaları uda bilirlər. Yetkin Komodo əjdahaları qida zəncirinin başındadır və yırtıcıları yoxdur. Onlar böyüyənə qədər ağaclarda yaşayaraq digər yırtıcılardan qorunurlar.
Ömür boyu
Bir çox Komodo əjdahaları gənc ikən digər yırtıcıların ovuna çevrilsələr də, yetkinlik yaşına qədər sağ qalmağı bacaran fərdlər 50 ilə qədər yaşayırlar.
Davranış xüsusiyyətləri
Komodo əjdahaları gün ərzində 1,9 km²-ə çata bilən ev silsiləsi ətrafında gəzərək vaxt keçirirlər. Onlar bu ərazini müdafiə etmirlər, buna görə də onların ev silsiləsi digər komodo əjdahalarının ev silsiləsi ilə üst-üstə düşə bilər. Ancaq ümumi ərazidə yemək tapılarsa, ən böyük fərd əvvəlcə yeyir. Yemək olanda həmişə ən böyük erkəklər, sonra gənc kişilər və dişilər və nəhayət, böyüklər ayrıldıqdan sonra ağacda yaşayan gənc fərdlər gəlir. Komodo əjdahaları tez-tez yemək üçün yem axtarırlar. Eyni zamanda, fərdlər sürətlə qaça bilirlər. Onlar gizli və güclü bir hücumdan sonra ovlarını yerə sərə bilərlər. Onların tüpürcəklərində 50-dən çox müxtəlif növ bakteriya var ki, bu da yırtıcıların dişlədikdən sonra infeksiyadan ölməsinə səbəb ola bilər. Komodo əjdahaları gecələr və hava çox isti olanda geri çəkilə və sərinləyə biləcəkləri quyular qazırlar. Komodo əjdahaları bəzən insanlar üçün təhlükəli ola bilər. Nadir hallarda da olsa insanlara hücum etdiyi və ölümlə nəticələnən hallar olduğu məlumdur. İnsanlardan başqa ərazidəki digər heyvanlara da (məsələn, inək, keçi və s.) zərər verə bilər.
Mənbə: dogabilim.org
Tərcümə edən: Gülay Qəribova
