Deyilir ki, ana südü ilə qidalanmayan körpələrin birinci yaş günlərindən əvvəl ölmə ehtimalı yalnız ana südü ilə qidalananlara nisbətən 14 dəfə çoxdur. BMT ödənişli analıq məzuniyyəti, ana südü ilə qidalanma fasilələri və anaların südlərini sağmaq və ya süd vermək üçün iş yerində yer ayırmağa çağırır. Hələ də qadınları körpələrini ana südü ilə qidalandırmaqdan uzaq durmağa vadar edən bir çox yanlış məlumatlar var:
1: "Ana südü ilə qidalandırma zamanı məmə uclarının ağrıması və yara olması normaldır".
Professor Waitt: Buna cavab vermək bir qədər çətindir, çünki ilkin narahatlıq tamamilə normaldır və məmələr öyrəşdikcə əvvəlcə ağrıya bilər. Ancaq ana südü ilə qidalanma zərər verməməli və şiddətli ağrıya səbəb olmamalıdır. Bu, məmə bezlərinin infeksiyaya daha çox yoluxduğunu və ya körpənin döşə düzgün yapışmadığını göstərir. Bir az narahatlıq hissi normal ola bilər, xüsusən də ilk dəfə ana südü ilə qidalandıran analar üçün. Çox ağrı və narahatlıq yaradırsa, həkiminiz, tibb bacınız ilə əlaqə saxlamalısınız.
2: "Əgər bunu dərhal etməsəniz, ana südü ilə qidalandıra bilməzsiniz".
Professor Sutcliffe: Anaları əmizdirməyə təşviq edən hər şey bir çox səviyyədə insan sağlamlığı üçün faydalıdır. İnsan davranışına ciddi vaxt məhdudiyyətləri qoyan hər hansı süni müdaxilə elmə əsaslanmır. Ancaq körpəni dərhal sinə ilə tanış etməyin bir çox faydaları var. O, həmçinin doğuşdan sonrakı uterin qanaxmanın qarşısını almağa və ya yavaşlatmağa kömək edən uterusun daralma prosesini başlatmağa kömək edir. Bundan əlavə, doğuşdan sonrakı ilk bir neçə gündə insan orqanizmi kolostrum adlı xüsusi zülalla zəngin bir maddə istehsal edir. Bu, ana südü ilə qidalanmağa başlayan körpə üçün zəngin bir maddədir.
3: "Əgər ana südü ilə qidalandırırsınızsa, dərman qəbul edə bilməzsiniz".
Professor Waitt: Bu, çox vaxt dünyanın istənilən yerində ananın ilk sualıdır. Uşağım üçün təhlükəsiz bir dərman varmı? Həqiqət budur ki, bir çox dərmanlar körpəyə çox aşağı səviyyədə təsir edir. Həkim dərmana ehtiyacınız olduğunu söyləyirsə, ona hər hansı sualınız yaranır, lakin çox güman ki, istifadə etmək təhlükəsizdir. Körpənin ən çox ehtiyacı olan şey sağlam anadır. İnfeksiya, depressiya və ya ümumi ağrı üçün ən çox yayılmış dərmanlar, ehtimal ki, təhlükəsizdir. Ana südü zamanı istifadə edilməməsi lazım olan çox az dərman var. Onlar adətən xərçəng kimi çox xüsusi ciddi tibbi şərtlərin müalicəsi üçün dərmanlardır. Riskləri və faydaları diqqətlə qiymətləndirilməli olan digər dərmanlar da var. Əmizdirmə zamanı dərman təyin edən hər kəs həkimə sual vermək səlahiyyətini hiss etməlidir. Diqqət edilməli olan şeylər, dekonjestanları ehtiva edən soyuqdəymə və qrip dərmanları kimi reseptsiz satılan dərmanlardır. Bunlar südü azalda bilər. Həmişə bitki mənşəli dərmanlarla da diqqətli olun, çünki siz onların tərkibində nə olduğunu heç vaxt dəqiq bilmirsiniz və bir çoxu lazımi şəkildə öyrənilməmişdir.
4: "Ana südü verməzdən əvvəl ədviyyatlı qidaları yeməyin".
Professor Waitt: Ana südü verərkən yeyilməməsi lazım olan heç bir şey yoxdur. Ancaq ana südünüzün dəqiq tərkibi yediyiniz şeydən təsirlənir. Bəzi hallarda qidalar müəyyən nümunələr yarada bilər. Məsələn, mən uşaqlarımdan birində portağal suyu kimi sitrus meyvəsinin suyunu içsəm, körpənin çox əsəbiləşdiyini müşahidə edirəm. Bəzən körpənizin qidalanmanızdan təsirlənə biləcək bir şeyə reaksiya verdiyi bir nümunəni müşahidə edə bilərsiniz. Ancaq zərərli və ya tibbi cəhətdən yanlış olan və uzaq durulması lazım olan heç bir şey yoxdur.
5: "Əgər ana südü ilə qidalandırmaq istəyirsinizsə, heç vaxt süni qidadan istifadə etməməlisiniz".
Professor Waitt: Bu belə olmamalıdır. İnanılmaz bir şəkildə, bir qadının bədəni körpəsi üçün kifayət qədər süd istehsal edə bilər. Körpə məməni əmərkən, lazımi miqdarda süd istehsal etmək üçün hormonları işə salır. Buna görə də, bir, körpəni və ya əkizləri əmizdirməyinizdən asılı olmayaraq, vücudunuz kifayət qədər süd istehsal edəcəkdir. Digər tərəfdən, əgər gecəni pis keçirmisinizsə və ya xəstə, yorğunsunuzsa və dincəlməyinizə kömək etmək üçün körpəni süni qida ilə qidalandırsanız, bu, ana südü verə bilməyəcəyiniz demək deyil. Beləliklə, prinsipcə, bunun belə olacağına dair heç bir tələb yoxdur, amma olmasaydı, daha yaxşı olardı.
6: "Əgər xəstəsinizsə, ana südü ilə qidalandırmamalısınız".
Professor Sutkliff: Xeyr, bu, mifdir. İnsanın ana südü ilə qidalana bilməyəcəyi yeganə vəziyyət HİV+ və ya hepatit olmasıdır. Bu viruslar keçmişdə faciəvi şəkildə təcrübə etdiyimiz kimi, laktasiya yolu ilə ötürülə bilər. Əksər hallarda, analar xəstə olduqda, əmizdirməyə davam etmək təhlükəsizdir, çünki onların bədəni yeni doğulmuş körpələri qoruyan antikorlar istehsal edir. Ana südü ilə anadan körpəyə keçən xəstəliyə çox nadir hallarda rast gəlinir.
7: "Əgər bir ildən çox müddət ərzində ana südü ilə qidalanırsınızsa, körpəni süddən kəsmək çətindir".
Professor Waitt: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı altı ay ərzində yalnız ana südü ilə qidalandırmağı və sonra əlavə qidalanmaya keçməyi, lakin istədiyiniz qədər ana südü ilə qidalandırmaqda davam etməyi tövsiyə edir. Körpəni süddən kəsmək üçün tövsiyə olunan vaxt yoxdur. Böyük Britaniya kimi bəzi yüksək gəlirli ölkələrdə körpələrin əksəriyyəti bir-iki il ərzində tamamilə süddən kəsilir. Uqanda kimi aşağı gəlirli ölkələrdə ana südü ilə qidalanma uşaqların 2-3 yaşına qədər, yəni körpələr yeriyənə qədər davam edir. Anaların körpələrini yalnız ana südü ilə qidalandırmaq üçün kifayət qədər analıq məzuniyyətinin verilməməsi qlobal problemdir.
Mənbə: BBC News
Tərcümə etdi: Nuran Əhmədzadə
