NASA-nın Antarktidada apardığı yeni araşdırma ilə parareal kainat ön plana çıxıb. Gerçəkliyi hələ sübut olunmamış paralel kainat varmı? Paralel kainat nədir?
Bu suallar NASA-nın Antarktidada apardığı araşdırmalarla gündəmə gəlib. Havay Universitetindən Peter W. Gorham tərəfindən aparılan tədqiqatda Antarktidanın yüksək enerjili neytrinolarla qarşılıqlı əlaqəsi zamanı yaydığı radiodalğaları aşkar edən xüsusi hazırlanmış şardan istifadə edilib. Alimlər hava şarının uçuşlardan topladığı məlumatları araşdırdıqda, siqnalların kosmosdan deyil, yeraltından gəldiyini gördülər. Bu, paralel kainatın mövcud ola biləcəyi, lakin onun düşünüldüyü kimi kosmosda deyil, yeraltı olduğu iddialarını da özü ilə gündəmə gətirdi.
Çoxlu kainat fərqli, müşahidə edilə bilən kainatların hipotetik toplusudur. Teleskopla müşahidə edə bildiyimiz məlum kainatın eni təxminən 93 milyard işıq ilidir. Bununla belə, bu kainat hipotetik çoxaləmin çox kiçik bir hissəsinə uyğundur. Çoxaləm, sonlu və sonsuz mövcud olan mümkün kainatların hipotetik toplusudur və bu kainatlar mövcud olan hər şeyi - bütün məkanı, vaxtı, maddəni və enerjini, həmçinin fizika qanunlarını və fiziki dəyişiklikləri ehtiva edir. Bu kainatlara “paralel kainatlar” və ya “alternativ kainatlar” da deyilir.
Çoxlu kainat anlayışına əsasən kosmologiya, kvant mexanikası və fəlsəfədə rast gəlinir. Çoxlu kainat dedikdə ümumiyyətlə məlum müşahidə olunan kainatın potensial olaraq fərqli versiyalar və buna görə də fərqli tarixlər(keçmiş və gələcək) nəzərdə tutulur. Çoxlu kainat fərziyyəsinin fizika ictimaiyyətində mübahisəli mənşəyi var. Fiziklər çoxlu kainlərin mövcud olub-olmaması və onların elmi araşdırma üçün uyğun mövzu olub-olmaması ilə bağlı müxtəlif fikirlərə malikdirlər.
Çoxlu fərziyyələrdən birini dəstəkləyənlər arasında Stiven Hokinq, Stiven Vaynberq, Brayan Qrin, Maks Teqmark, Andrey Linde, Miçio Kaku, David Deutç, Leonard Sasskind, Rac Patria, Şon Kerroll, Aleks Vilenkin, Laura Mersini-Houghton və Nil deQras var. . Tyron. Əksinə, çoxmüxtəlif problemin elmidən daha çox fəlsəfi olduğunu, saxtalaşdırıla bilmədiyi üçün elmi olmadığını və ya psevdoelmi olduğunu düşünən tənqidçilər və elm adamları var. Bunlar Cim Baqqott, David Qross, Paul Steinhart, Corc Ellis və Paul Daviesdir.
Mənbə:habertürk
Tərcümə etdi:Fatimə Şükürova
