Pişiklər dünyanı necə görürlər? İnsan və pişik görmə arasındakı ən böyük fərq torlu qişadır, gözün arxa hissəsində fotoreseptorlar adlanan hüceyrələri ehtiva edən toxuma təbəqəsidir. İşıq şüalarını sinir hüceyrələri tərəfindən emal edilən və beyinə göndərilən elektrik siqnallarına çevirirlər və burada gördüyümüz şeyə çevrilirlər.
Fotoreseptorların iki növü var - çubuqlar və konuslar. Birincilər periferik və gecə görmə üçün cavabdehdirlər. Parlaqlığı və boz çalarlarını təyin edirlər. Konuslar gündüz görmə və rəng qavrayışından məsuldur.
Həm pişiklərdə, həm də itlərdə çubuqların konsentrasiyası çox yüksəkdir və konusların konsentrasiyası çox azdır. İnsanlarda isə əksinədir, buna görə də gecələr yaxşı görə bilmirik, amma rəngləri daha yaxşı görə bilirik.
Baxış xətti
Baxış sahəsi gözlər bir nöqtəyə fokuslandıqda görünə bilən sahədir. Buraya birbaşa qarşınızda, eləcə də yuxarıda, aşağıda və yanlarda görünənlər daxildir. Pişiklərin görmə sahəsi 200 dərəcədən bir qədər genişdir, insanlarda isə 180 dərəcədir.
Görmə kəskinliyi
Orta hesabla bir insanın görmə kəskinliyi 20/20 (bu rəqəmlərə Snellen fraksiyaları deyilir). Bir pişiyin görmə kəskinliyi 20/100 ilə 20/200 arasında dəyişir, yəni normal bir insanın 30 metr və ya 60 metr məsafədə görə biləcəyini görmək üçün pişik 20 fut uzaqda olmalıdır. Buna görə də alt şəkil çox bulanıqdır.
Rəng görmə
Pişiklərin heç bir rəng görə bilmədiyi və dünyanı yalnız boz çalarlarda görməsi haqqında ümumi bir yanlış fikir var. Bu tamamilə doğru deyil.
Fakt budur ki, insanlar trikromatlardır, yəni qırmızı, yaşıl və mavi rəngləri görməyə imkan verən üç növ konusumuz var. Pişiklər də trikromat hesab olunur, lakin bir bükülmə var. Pişiyin görmə qabiliyyəti rəng korunun görmə qabiliyyətinə bənzəyir. Onlar mavi və yaşıl çalarları görə bilirlər, lakin qırmızı və çəhrayılar onlara daha çox yaşıl görünə bilər, bənövşəyi isə mavinin başqa bir kölgəsinə bənzəyir.
Məsafə
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, pişiklər uzaqgörəndirlər, yəni onlar da uzaq obyektləri görə bilmirlər. Bununla belə, onların yaxından görmə qabiliyyəti onlara əla ovçu olmağa imkan verir.
Gecə görmə
Pişiklər incə detalları və ya zəngin rəngləri görə bilmirlər, lakin tor qişalarında zəif işığa həssas olan çoxlu sayda çubuqlar səbəbindən qaranlıqda əla görmə qabiliyyətinə malikdirlər. Ev heyvanlarımız insanların ehtiyac duyduğu işıq miqdarının təxminən altıda birini istifadə edə bilirlər.
Pişiklərdə də tapetum var. Bu, gecə görmə qabiliyyətini yaxşılaşdıran xüsusi xoroid təbəqəsidir. Tapetumun hüceyrələri güzgü kimi fəaliyyət göstərir, çubuqlar və konuslar arasından keçən işığı yenidən fotoreseptorlara əks etdirir və onlara gecə mövcud olan az miqdarda işığı tutmaq üçün bir şans verir. Yeri gəlmişkən, pişiklərin gözlərini qaranlıqda parlayan da budur!
Mənbə:techinsider.ru
Tərcümə etdi:Leyla Əliyeva
