Yuxu mərhələləri olan, vizual və eşidilən hiss etdiyiniz emosional bütövlükdür. Zaman anlayışı olmayan yuxular saniyələrdə baş verir və real dünyada zamanla müqayisə edilə bilməz. Yuxunun müddətini təxmin etmək çox çətindir, çünki zamanın axını sürəti çox fərqlidir.
Bəzi insanlar daha tez-tez yuxu gördüyünü, bəziləri isə heç yuxu görmədiyini iddia edə bilər. Unutmaq olmaz ki, hər kəs yuxu görür. Bəziləri yuxularını oyanmağa yaxın olduqları üçün gördükləri üçün yuxularını daha aydın xatırlayır, bəziləri isə çox dərin yuxuda gördükləri üçün yuxularını xatırlamır və heç yuxu görmədiyini iddia edirlər. Çünki yuxular yuxudan oyandıqdan sonra ilk yarıda aydın xatırlanarkən, zaman keçdikcə unudulur və gün ərzində onların orta hesabla 10%-ni xatırlaya bilərsiniz.
Niyə yuxu görürük ?
Bəzi araşdırma nəticələrində beynin fəaliyyəti kimi təklif edilir, bəzi araşdırmalara görə isə yuxu zamanı şüuraltının ifadəsi kimi şərh edilir. Yuxular insan beyninin yatarkən necə aktiv qalmasına misal olaraq göstərilə bilər.
Ziqmund Freydə görə yuxular insanın şüuraltında istəklərin ifadəsi kimi yozulur və ora atılır. Ona görə də yuxuda görülən şeylər ümumi mənadan daha çox xüsusi bir məna daşıyır və insana görə yozulur. Yuxuda görülən hadisələrin çoxu bastırılmış istəklər kimi çatdırılsa da, düzgün şərh çox vacibdir.
Yuxu növləri
1. Gündəlik Yuxular/Sadə Yuxular:
Bu, şərhə açıq olmayan yuxu növüdür. Ən sadə formada günün yorğunluğundan beyninizdə ilişib qalan cisimləri və ya hadisələri görəndə baş verir. Yatmadan əvvəl etdiyiniz fəaliyyətə görə dəyişən sadə yuxular, unudulma ehtimalı yüksək olan gündəlik yuxulardır.
2. Şərh edilə bilən/Real Yuxular:
Bu yuxu tipində fərdlərin gündəlik həyatlarında eyni yuxuları görmə ehtimalı var. Buna görə də, bu növləri şərh edərkən diqqətli olmaq lazımdır.
3. Gözəl Yuxular:
Adından da göründüyü kimi bunlar sizə dinclik bəxş edən, özünüzü uçarkən, qaçarkən və ya sevdiyiniz insanlarla vaxt keçirərkən gördüyünüz, yuxudan oyandığınız zaman sizə xoşbəxtlik bəxş edən yuxulardır.
4. Yuxuların Təkrarlanması:
Nadir hallarda görülən, lakin ümumiyyətlə görən insan tərəfindən xatırlanan yuxu növüdür. Bir insanın yuxu zamanı eyni yerdə və ya bir dəfədən çox eyni adamla birlikdə olması baş verir. Hadisələrin və ya yerlərin təkrarlanması da yuxunun təkrarlanmasına səbəb ola bilər.
5. Yuxuda Yuxu Görmək:
Bu tip yuxularda yuxudan oyandığınızı düşünsəniz belə, hələ də yuxudasınız və yuxuda özünüzü oyandığınızı görürsünüz. Bu təbəqələr 2 və ya 3 dəfə təkrarlana bilər.
6. Kabuslar:
Bunlar, ümumiyyətlə, unudulmaz olan və stresli, narahat və yorğun olduğumuz zaman yuxumuzu itirməmizə səbəb olan yuxu növləridir. İnsanın psixoloji vəziyyətindən və şüuraltından asılı olaraq dəyişən kabuslar konkret və ya mücərrəd varlıqları ehtiva edə bilər. Bunun sadəcə bir yuxu olduğunu qəbul etməli, onu düzgün şərh etməli və gününüzə davam etməlisiniz.
Mənbə: abapsikoloji.com
Tərcümə: Günay Ələsgərova
