Düzgün karyera seçmək çətindir. Ömrümüzün qalan hissəsini sevmədiyimiz və ya bizi xoşbəxt etməyən bir peşədə keçirməmək üçün doğru zamanda düzgün qərar verməliyik. Qərarlarımızda fəal rol oynayan insanlar var. Bu insanlar anamız, atamız, qardaşlarımız, dostlarımız və müxtəlif qohumlarımız kimi bizə yol göstərməyə çalışan insanlardır. Təbii ki, önəm verdiyimiz şəxslərin fikirləri bizim üçün önəmlidir, amma bizim prioritetimiz özümüz olmalıdır. Biz bu işi görəcəyik, filan adam yox. Ona görə də son qərarı öz istəklərimizə uyğun verməliyik.
Addım-addım Karyera Seçimi
1- Özümüzü Tanıyaq
Mən kiməm? Mən nə istəyirəm? Hansı sahədə istedadlarım var? Məni xoşbəxt etmək üçün nə etməliyəm? Hər bir fərd özünə belə sual verməli və səmimi cavablar verməlidir.
Bir işi nə qədər yaxşı bacardığımızın fərqində olmalıyıq.
Biz bir peşədən nə gözlədiyimizi aydın şəkildə ifadə etməyi bacarmalıyıq.
Biz prioritetləşdirməli və seçimlərimizin olub-olmadığını araşdırmalıyıq.
Bu variantları gözləntilərimizi qarşılaya bilməyəcəyinə və iqtisadi imkanlarla əldə edə biləcəyimizə görə qiymətləndirməliyik.
Təhlildən sonra diqqətimizi özümüzə ən uyğun olan peşəyə yönəltməliyik.
2 - Sahələri və Peşələri Tanıyaq
İmtahan müraciəti zamanı şifahi, ədədi və bərabər çəki bölmələrinə görə qiymətləndiririk. Sahə seçimi bu qiymətləndirmədən sonra aparılır. Bəs bu şifahi, ədədi və bərabər çəki bölmələri nədir?
3 - Universitet imtahanı
Universitet imtahanı mücərrəd fənləri öyrənmək qabiliyyətini və məktəb uğurunu ölçmək üçün bir imtahandır. Hər il tələbələrin kabusu olan universitet imtahanı həyatımızın ən mühüm dönüş nöqtəsidir. Universitet imtahanından əvvəl istədiyimiz peşəyə qərar versək hər şey asan olar .
Həyatımızın xəritəsini iki imtahan gününə müəyyən etməyimiz necə də acınacaqlıdır. Bu mərhələdə heç bir şeyin pis getməməsi və həmin iki imtahan günündə xəstələnməməyimiz üçün dua etməkdən başqa çarəmiz olmadığını düşünürəm.
4 - Təslim olmamaq
İmtahan bitdi. Nəticələr açıqlandı, amma alınmadı, ballarımız istədiyimiz universitetə çatmır. Nə etməliyik?
Kimisə sevindirmək və ya “daxil olmadıq” deməmək üçün ballarımızın yetərli olduğu universiteti qətiliklə seçməməliyik.
“Bir il boş keçəcək” fikrini beynimizdən çıxarmalıyıq. Əzmlə işləyəndə bir il keçə bilər, amma sonda bizi xoşbəxt edəcək bir peşə ilə məşğul olmaqdan əl çəkməməliyik.
Peşə təkcə nüfuza sahib olmaq üçün seçilmir. Balımız yaxşı olsa da, həkim, hakim kimi peşələri seçmək imkanımız olsa belə, istəmədiyimiz peşəni seçməməliyik ki, görüşəndə qarşımıza kimsə çıxsın.
Bizdə “sadəcə universitetə gedirəm, qalanı önəmli deyil, çox səyahət edəcəm” kimi bir fikir olmamalıdır. Universitet dönüş nöqtəsidir, bir ilin zibil olmayacağını düşündüyümüz halda, 4 ildən sonra bütün həyatımız zibil ola bilər.
"İnandığımız şeylər gördüyümüz işlərdən fərqli olduqda həqiqi xoşbəxtlik mümkün deyil". (Dana Telford)
5 - Gəlin qərar verək
İmtahan nəticələri, istədiyimiz peşə və ətraf mühitin təzyiqi qərar vermə prosesimizdə ən vacib amillərdir.
Universitetləri seçərkən çox diqqətli olmalıyıq. Ən çox istədiyimiz universitetdən başlayaraq siyahımızı tərtib etməli, peşman olacağımız heç nəyi yazmamalıyıq. Məsələn, 3-cü seçimimiz olan universitetə daxil olduq, amma 5-ci yeri daha çox istəyirdik, peşman olardıq, amma xeyri olmadı. Bu və buna bənzər mənfilikləri yaşayaraq üzülməmək üçün diqqətli olmalı və bu mövzuda məlumatlı birindən kömək alaraq seçimlərimizi etməliyik.
Nəhayət, bütün addımları və universitet yerləşdirmələrimizi tamamladıqdan sonra gələcəyimizə doğru ən mühüm addımlardan birinə, yəni universitet həyatına keçirik. Bundan sonra keyfiyyətli peşəkar həyat üçün lazımi seminarlar, kurslar və sertifikat proqramları ilə təhsilimizi dəstəkləməli, özümüzü təkmilləşdirməliyik.
Bundan iyirmi il sonra etdiyiniz işlərdən daha çox etmədikləriniz üçün peşman olacaqsınız. Beləliklə, lövbər tutun və təhlükəsiz sığınacaqları tərk edin, küləkləri arxadan götürün, araşdırın, xəyal edin və kəşf edin.
Mənbə: İienstitu
Tərcümə etdi: Namiq Atamalıyev
