Universitet demək olar ki, hər kəs üçün yeni bir təcrübədir. Yeni sosial mühit həm də yeni həyat deməkdir. Bu, ailədən asılı olmayan həyatın başlanğıcıdır, eyni zamanda, həm orta məktəbin sonu, həm də yaşın gəlməsi ilə gələn avtonomiya ilə ailəyə olan bağlılığı qoruyub saxlayır. «Yeni» olan hər şey də müəmmalıdır. Qeyri-müəyyənlik narahatedicidir. Ona görə də bu yeni başlanğıcın bütün qeyri-müəyyənliklərindən qurtulmaqla narahatlıqları yüngülləşdirmək olar, halbuki onları tamamilə aradan qaldırmaq mümkün deyil.
İlk növbədə, məktəbi araşdırmaq, məktəb mühitini ziyarət etmək, nəqliyyat yollarını öyrənmək, şagird ailəsi ilə yaşamasa, əvvəlcədən qalma yerini müəyyən etmək vacibdir. Keçmişdə çətin olan bu proseslər indi sosial medianın inkişafı ilə daha da asanlaşıb. Sosial media qrupları və məktəb promosyonları şagirdlər/gələcək tələbələr üçün daha sürətli sosiallaşma imkanı yaradır. Bu qeyri-müəyyənliklərin aradan qaldırılması birinci mərhələdə gərginlik hissini azaldacaq.
Bu səbəbdən münasibətləri inkişaf etdirməkdə və qoruyub saxlamaqda bəzi çətinliklər müşahidə oluna bilər. Bu mərhələdə bu vəziyyəti tamamilə mənfi qiymətləndirmək və geri çəkilmək əvəzinə münasibətləri qorumaq cəhdi işi asanlaşdıracaq. Çətin hislərlə və çətinliklərlə üzləşəndə gücümüzü və mübarizəmizi də üzə çıxarmaq vacibdir. Bu, psixoloji dözümlülük üçün də çox vacibdir. Bu səbəb neqativdən sonra da davam etməyə çalışılmalıdır. Əgər bütün bunlara baxmayaraq, ünsiyyətdə problemlərimiz varsa, onda kömək istəmək işi asanlaşdıra bilər.
Yeni nizam-intizama gəldikdə, bəzən özünəinamla bağlı bəzi problemlər özünü büruzə verməyə başlayır. Bunun yeni nizamla bağlı olduğunu düşünsək də, əslində onun mənşəyi daha qədimdir. Özünə inamın keçmişdə haradasa zədə alması yetərsizlik/qeyri-kamillik hissi, utancaqlıq, təklik kimi problemlərə yol açır. Bu, indiki təkanlarla da aydın görünür. Ona görə də insanların çox vaxt təsdiq və başqalarının heyranlığına ehtiyacı olur. Bu isə insanın öz potensialı ilə xarici aləmin gözləntiləri arasında müvazinətsizlik yaradır, bu isə ona özünəinam problemləri yaradır. Bu mərhələdə öz potensialımızı inkişaf etdirmək və xarici aləmin gözləntilərini bir az az az dinləmək işi asanlaşdıracaq.
Ailələr ehtiyatlı olsun; Gənclərin avtonom olmasına mane olmayın
Bu bölmədə ailələrə bir neçə təklif vermək istəyərdik. Qeyd etdik ki, insan yeni həyata qədəm qoyarkən və ya başqa şəhərə gələndə şəxsiyyətlərarası münasibətlərdə çətinliklər yarana bilər. Bəli, balaca uşağa öz həyatı ilə bağlı düzgün qərarlar vermək çətindir. Lakin universitetdən keçmiş, yaşı çatmış və ya gənc olmaq üzrə olan gəncin nisbətən daha çox huqüqiyyətə malik olması diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bu səbəbdən ona qərar qəbul etmək hüququ vermək və öz həyatına görə məsuliyyət daşımağa icazə vermək lazımdır. Onlara öz şərtlərini yaratmağa və sosiallaşa biləcəkləri mühitlər yaratmağa icazə verilməlidir. Çünki bu yaşda yaxın dostluq əlaqələri qura bilmək də çox vacibdir. Bu, insana kompetensiya hissinə malik olmağa və müsbət şəxsiyyət formalaşdırmağa kömək edir.
Çox vaxt ailələr öz narahatlıqlarından yaxa qurtara bilmədikləri üçün uşaqlarını özlərindən asılı böyütməyə üstünlük verirlər. Lakin bu, uşağın şəxsiyyətin inkişafında problemlər yaradır. Biznes və akademik həyatda, sosial və romantik münasibətlərdə problemlər yaradır. Bu səbəbdən gəncin avtonom olmasına və ailəsindən müstəqil həyat yaşamasına imkan vermək lazımdır.
Mənbə: Onedio
Tərcümə etdi: Samirə Kərimli
