Çinin Uffizi Qalereyası adlanan zal Şaansi Tarix Muzeyində Tan sülaləsinin divar rəsmlərinin nümayişinə həsr olunmuş ilk sərgi salonudur. Muzeydə Lishou və Princess Yongtai məzarları kimi 20 məzarda təxminən 600 divar rəsmləri var. O, ictimaiyyətə nümayiş etdirilən 97 parçadan ibarətdir və məzmun kral ailələrində gündəlik həyatın müxtəlif aspektlərini əhatə edir, onların həyata və təbiətə olan sevgisini, həmçinin Tan sülaləsinin humanizmini göstərir. Muzeydə “Tan sülaləsinin xatirəsi” adlı videoçarx tamaşaçılara istiqamət vermək və freskaları aydın başa düşməyə kömək etmək üçün ilgək üzərində nümayiş etdirilir. Bu zalda siz vəliəhd Şahzadə Çjanxuayın məzarından üç məşhur şah əsəri tapa bilərsiniz, müxtəlif ölkələrdən olan səfirlərin fərqli xüsusiyyətlərini parlaq şəkildə əks etdirən "Qonaqlar və səfirlər divarı". Bir tərəfdə üç ləyaqətli və zərif məmur, digər tərəfdə üç əsəbi səfir dayanıb. Bu sənət əsəri Çin və müxtəlif qərb ölkələri arasında daimi əlaqəni nümayiş etdirir.
"Polo Oynayan Divar" bu məzar da tapılıb və 9 metr (29 fut) uzunluğu olub, beş hissəyə bölünür. Burada polo oynayan 20-dən çox kral ailəsi üzvü təsvir edilib. Əsərin ön planında olan beş oyunçu cəlbedicidir. Bəziləri topu vurmağa hazırlaşır, digərləri isə sürətlə qaçır. Arxa fon ətrafdakı sakitliyi və fəaliyyətin səs-küyünü birləşdirən beş ağacdan ibarətdir. Şəkil böyük olsa da, bütün şəkillər yaxşı proporsionaldır. Bu məzarda yerləşən üçüncü freska "Soylu Xanım" adlanır və dünyada ən erkən dondurmanı göstərir. Bir çox insanlar dondurmanın qərbdən gələn müasir məhsul olduğunu düşünsələr də, əslində o, 1000 ildən çox əvvəl Tan sülaləsinin erkən dövründə mövcud olub və o zaman Su Şan adlanırdı. “Soylu Xanım” filmində altı xanımdan ikisinin əlində Su Şan var, ekspertlər əvvəlcə əllərində saksı mənzərələri tutduqlarını zənn edirdilər, lakin incə yemək boşqabları ilə “qablı mənzərələr” boşqabları arasında müqayisə apararaq, Şensi Əyalətinin Tarix Muzeyinin mütəxəssisləri onu üstündə çiçəklərlə “Su Şan” kimi şərh ediblər. Bəzi mənbələrə əsasən, Su Şanın adətən dibində buz, üstündə isə qaymaq və yağ vardı və çox vaxt rəngarəng çiçəklər və ağac yarpaqları ilə bəzədilmişdir. “Su" əvvəlcə Çinin mərkəzi hissəsinə şimaldan köçəri xalq tərəfindən gətirilən qaymaq və yağa bənzər bir növ süd məhsulu olub. O, təkcə dadlı deyil, həm də qida baxımından zəngindi. Ağ Su Şandan əlavə, müvafiq olaraq "Kral Qırmızı" və "Qaş Tünd" kimi tanınan qırmızı Su Şan və yaşıl Su Şan kimi digər növləri də olub. Su Şan xüsusilə Çində Tan, Sonq (960-1279) və Yuan sülalələrində (1271-1368) çox məşhur olub.
Vəliəhd Yidenin məzarındakı “Köşklər divarı”nın mövzusu kral ailəsi üzvlərinin pavilyonlarıdır. Köşkün içərisində imperatorun fəxri qarovul dəstəsi orada gözləyir. Freska o dövrdə yalnız imperatorların binaları və türbələri üçün nəzərdə tutulmuş pavilyonların strukturunu nümayiş etdirmək üçün xüsusidir. "Fəxri qarovul divarı" paradda 200 məmur və karetkadan ibarətdir. Möhtəşəm bəzəklər məzardakı şəxsin vəziyyətini açıq şəkildə göstərir. "İmperator Sarayında Qızın Divarı" şahzadə Yontayın məzarındandır. Rəsmdə müxtəlif geyimli və qrimli 9 qulluqçu hər birinin əlində boşqab, şamdan və qutu tutur. Qızların bəziləri uzun, bəziləri isə kişi paltarı geyinir. Tan sülaləsində insanlar özlərindən razı olduqları üçün onlar, xüsusən də qadınlar həyatda başqa mədəni və ideoloji prosesləri davam etdirməyə başlayıblar. Bu səbəbdən Tanq böyük maariflənmə dövrü olub. Qadınlar bu dövrdə xarici görünüşünə və makiyajına daha çox diqqət yetiriblər. Bu rəsm onların moda və gözəllik axtarışlarını nümayiş etdirir. Bu salondakı fresklərin hamısı dəbdəbəli həyat sürən kral ailəsi üzvlərinin məzarlarından toplanıb. Onların yaxınları öldükdən sonra da eyni rəftar görəcəklərinə ümid ediblər; bütün bu freskalar hələ də Çin ənənəsi olan ailə üzvlərinin xoş arzularını əks etdirir. Bu şəkilləri görəndə nəinki qədim dövrün incə rəsm bacarıqlarından, həm də möhtəşəm Çin mədəniyyətindən həzz ala bilərsiniz.
Mənbə: TravelChinaGuide
Tərcümə etdi: Fidan Şahbazlı
