Heç kimin görmədiyi bir rəng təsəvvür edin. Yalnız tanış mavi və ya yaşılın yeni bir kölgəsi deyil, tamamilə fərqli bir şey, o qədər zəngindir ki, tanış rənglər solğun görünür. Elmi fantastika kimi səslənir, elə deyilmi? Ancaq bu yaxınlarda bir qrup alim bunu etdi - bir neçə nəfərə insan gözünün qəbul etmədiyi rəngi görməyə imkan verdi.
Belə bir eksperiment üçün xüsusi alət lazımdır. Elm adamları əvvəlcə gözün necə işlədiyinj öyrənmək üçün yaradılmış və tor qişanın ayrı-ayrı hüceyrələrini dəqiq stimullaşdırmaq üçün lazerdən istifadə edə bilən Oz cihazını əsas götürdülər. Onlar onu elə dəyişdirdilər ki, o, təkcə bir hüceyrəni (beynin rəngi hiss etməsi üçün çox kiçikdir) deyil, torlu qişanın təxminən min konus ölçüsündə kiçik bir sahəsini "işıqlandıra" bilər.
Sonra beş könüllü dəvət etdilər. Bir gözə seçilmiş ərazidə yalnız "yaşıl" M-konuslarını stimullaşdıran xüsusi işıq göstərildi, digər göz isə bağlandı. Bəs iştirakçılar nə gördülər?
Onu inanılmaz dərəcədə zəngin, saf mavi-yaşıl rəng kimi təsvir etdilər. O qədər parlaqdır ki, onu əvvəllər görülən bir şeylə müqayisə etmək çətin idi. Bunu özlərində də yaşayan tədqiqatçıların özləri bu yeni rəngi “olo” adlandırdılar. Ren Nq deyir: "Təsvir etmək çətindir, çox, çox rənglidir." Təsəvvür edə bilərsinizmi?
Təbii ki, subyektiv hisslər başqadır. Bunun sadəcə təsəvvürümüzün məhsulu və ya bir növ optik effekt olmadığına necə əmin ola bilərik? Alimlər bunun üçün sınaqlar keçirdilər.
Əvvəlcə iştirakçılara “olo” və eyni zamanda görünən spektrdən istənilən rəngi tənzimləmək üçün tənzimləyicidən istifadə edə biləcəkləri adi ekran göstərildi. Vəzifə mümkün qədər "olo" rənginə bənzər bir rəng seçmək idi. Və beşinin hamısı çox zəngin bir firuzəyi kölgə seçdi. Bu, onların təsvirləri ilə artıq olduqca uyğundur.
London Universitet Kollecinin əməkdaşı Endryu Stokman tədqiqatı "əyləncəli" adlandırmaqla yanaşı, həm də potensial praktik təsirləri qeyd etdi. Qırmızı-yaşıl rəng korluğu olan insanlar haqqında düşünün. Onların tez-tez qarşılaşdıqları problem, "qırmızı" (L) və "yaşıl" (M) konuslarının çox oxşar dalğa uzunluqlarına cavab verməsi, beynin siqnalları çaşdırmasına səbəb olmasıdır.
Kim bilir, bəlkə bizim dünyamız əslində təsəvvür etdiyimizdən də rəngarəngdir? Və belə təcrübələr qavrayışımızın sərhədlərini genişləndirmək yolunda kiçik addımlardır. Ən azından indi biz bilirik ki, bəzən tamamilə yeni bir şey görmək üçün tanış olan şeylərə tamamilə başqa bucaqdan baxmaq lazımdır. Və ya, bu vəziyyətdə olduğu kimi, ağıllı bir lazerin köməyi ilə.
Mənbə: ixbt
Tərcümə etdi: Fatimə Umarbəy
