Tartariya — qədim Avropa xəritələrində və mətnlərində (təxminən XIII–XVIII əsrlər arasında) Asiyanın və Şərqi Avropanın geniş, az tədqiq olunmuş ərazilərini təsvir etmək üçün istifadə olunan bir termindir. Əslində bu, konkret bir dövlətin adı deyil, coğrafi ümumiləşdirmə idi.
“Tartariya” (və ya “Tartar İmperiyası”) termini Avropada, xüsusilə monqol istilalarından sonra, Mərkəzi Asiyanın köçəri xalqlarına, xüsusən tatarlara istinad etmək üçün istifadə olunurdu.
Bu ad altında Qızıl Orda, Sibir, Çin, Monqolustan və Rusiyanın bəzi hissələri nəzərdə tutula bilərdi.
XVII–XVIII əsr Avropa xəritələrində Tartariya adlandırılan bölgələr:
Böyük Tartariya (Sibir və Mərkəzi Asiya),
Moskva Tartariyası (Rusiya əraziləri),
Çin Tartariyası (Mançuriya),
Müstəqil Tartariya (bugünkü Qazaxıstan və Orta Asiya bölgələri).
Son dövrlərdə Tartariya haqqında müxtəlif konspirativ nəzəriyyələr yayılıb. Bu nəzəriyyələrə görə, Tartariya guya yaddan çıxmış böyük bir sivilizasiya olub və tarixdən bilərəkdən silinib.
Dəstəkçilər iddia edirlər ki, Tartariya yüksək texnologiyalara, inkişaf etmiş şəhərlərə və hətta enerji qüllələrinə malik olub. Guya bu “tartar memarlığı” dünyanın bir çox yerindəki qədim binalarda özünü göstərir.
Tarixçilərin fikrincə, mərkəzləşmiş hakimiyyəti olan vahid “Tartariya imperiyası”nın mövcudluğunu təsdiqləyən heç bir ciddi sübut yoxdur. Bu anlayış əsasən köhnə xəritələrin yanlış şərhindən yaranan mifdir.
Mənbə: rgo.ru
Tərcümə etdi: İbrahim Çobanlı
