Honq-Konqun Koulun yarımadası 1990-cı illərdə cəmi 0,6 km² ərazidə 50 minə yaxın insanın yaşadığı unikal "birgə yaşayış" sahəsinə çevrilib. Yoxsulluğa və antisanitar şəraitə baxmayaraq, Britaniya koloniyası daxilində Çin ərazisi olduğu üçün dünyanın ən azad yeri sayılıb.
Koulun Sonq sülaləsi dövründə dəniz quldurlarından qorunmaq üçün bir qala olaraq qurulub. Zaman keçdikcə strateji əhəmiyyətini itirib və yararsız vəziyyətə düşüb. Bununla belə, Tiryək döyüşlərindən və qalanı Çinin əlinə buraxan müqavilədən sonra Koulun heç bir Çin və İngiltərə səlahiyyəti olmayan bir anklav olub.
İkinci dünya müharibəsindən sonra Koulun Çindəki təqiblərdən qaçaraq burada məskunlaşan qaçqınlar üçün ünvana çevrilib. Yaşayış şəraiti son dərəcə əlverişsiz olub: tikinti qaydalarını pozan hündürmərtəbəli binalar, eni 70 sm olan dar küçələr, əksər mənzillərin pəncərələri yox idi. Evlərə yol əvəzinə nasoslar və sızan borularla su daxil olur, zirzəmilərə zibil yığılıb.
Koulun öz qaydaları ilə fərqli bir şəhərə çevrilib. Burada cinayətkarları saxlayan heç bir polis məmuru yox idi, lakin şəhərdə cinayətkar müharibəni qadağan edən açıqlanmayan qanunlar da var idi. Yerli mağaza və emalatxanalarda qeyri-qanuni mallar satılıb, yuxarı mərtəbələrdə gizli iş aparıblar.
İctimai həyat adətən evlərin damlarında baş verib, burada uşaqlar oynayır, böyüklər isə istirahət edir, iş müzakirə ediblər. Yerli sakinlər Koulunu çirklənməsinə və cinayətlərinə baxmayaraq buranı “azad dünya” və təhlükəsiz hesab ediblər.
Maraqlısı odur ki, qanunsuzluğa baxmayaraq, Koulunda demək olar ki, heç bir ağır cinayət baş verməyib. Bu, asayişi qoruyan və heç bir qarşıdurmanın baş verməsinə imkan verməyən yerli cinayət başçılarının dəstəyi ilə əldə edilib. Şəhərdə hamı bir-birini tanıyıb və heç kim qonşularına xəyanət etməyib.
Koulundakı vəziyyət 1997-ci ildə Honq-Konqun icarə müddətinin bitməsinə doğru getdikcə qeyri-sabit olub. Sakinlərin təxliyyəsi və binaların sökülməsi baha başa gələn və çətin olub, buna görə də ingilislər təzminat və digər güzəştlər vəd edərək köçürülmə prosesinə yalnız 1980-ci illərin sonunda başlayıblar. 1993-cü ildə sonuncu sakin yarımadanı tərk edib.
Nəticədə köhnə möhkəmləndirilmiş şəhərin yerində sökülən evlərdən bir neçə daş və köhnə küçə adları qalmış park salınıb. Koulun tarixdir, lakin onun unikal atmosferi və şəxsiyyəti Honq-Konq tarixində silinməz iz qoyub.
Mənbə: mirtayn.ru
Tərcümə etdi: Fatimə Kərimli
