Bu gün:

Teymurun ordusunda döyüşdə uduzmayan fillər


1336-1405-ci illər arasında yaşamış və heç vaxt müharibədə uduzmaması ilə tanınan Teymuri İmperatorluğunun qurucusu və ilk hökmdarı Teymur ordusuna filləri də daxil edib.

Çoxumuz Teymurun ordusunda, xüsusən də Ankara müharibəsi zamanı fillərdən istifadə etdiyini öyrənmişik. Teymur əvvəlcə qurduğu orduda fillərdən ibarət heç bir qoşun istifadə etməsə də, 17 dekabr 1398-ci ildə baş verən Dehli döyüşündən sonra filləri ordusuna daxil edəcəkdi .

Bu döyüş zamanı Teymur Dehli Sultanlığı ilə qarşılaşdı və sərkərdələri ona müharibənin uduzmaq üzrə olduğunu bildirdilər. Teymur daha sonra çadırına gedir və çarpayısına uzanır. O, əmr edir ki, heç kim onu narahat etməsin. 


Bir müddət sonra ayağa qalxıb komandirlərini yanına çağırır. O, qoşunundakı bütün dəvələri zəncirlə bağlayıb qoşunun önündə düzülməsini əmr edir. Təbii ki, komandirlər “Filləri dəvələrlə məğlub edəcəyik?” deyə düşünərkən, Teymur izah etməyə davam edir.
Dəvələrin belinə yanan material qoymağı, hər dəvənin arxasında isə əllərində məşəl olan bir əsgəri gözləməyi əmr edir. Arxalarında oxatanların və nizəçilərin olmasını istəyir.

Teymurun əmrini yerinə yetirən əsgərlər əmri verdilər və Dehli ordusunun fil hücumunu gözləməyə başladılar.  Fil hücumu başlayanda Teymur dəvələrin belindəki materialların yandırılmasını əmr edir. Bunun üzərinə dəvələr qorxu içində qaçmağa başlayırlar, lakin zəncirlə bağlandıqları üçün bir-birlərindən ayrıla bilmirlər. Dəhşətli bir atəş dairəsinin onlara doğru gəldiyini görən fillər geri dönüb qaçmağa başlayırlar və Dehli ordusunda xaosun hökm sürdüyü bu anda Teymur oxatanlara hücuma keçməyi əmr edir. Teymur bir saatdan sonra bu müharibədə qalib gələcək.


Dəvələrlə filləri məğlub edən Teymur , yəqin ki, zamanında onun kimi döyüş dahisi olmadığını bilmiş, fillərdən öz ordusunda istifadə etməyə başlamışdır. Əslində o, bu fillərdən dörd il sonra Osmanlı imperiyası ilə Ankara müharibəsində istifadə edib. Döyüşün ən qaynar anlarında komandir olsanız , Timur Buqaya ağacların arxasında gizlənmiş fillərə hücum etməyi əmr edir və Osmanlı əsgərlərinin böyük bir sarsıntı yaşamasına səbəb olur. Daha əvvəl heç bir döyüşdə bu nəhəng heyvanlarla qarşılaşmayan yeniçərilər və sipahilər şokdan çıxıb fillərə ox yağdırsalar da, Osmanlı ordusu böyük itki verdi.

Teymurun qoyduğu qanunlara görə, onun ordusundakı bu fillərin üstündə tirendaz,ya da oxatanlar türk, fillərə qulluq edəcək insanlar isə hindu olmalı idilər. Buna hər işi səriştəliyə vermək deyilir. Döyüşlərdə yalnız erkək fillərdən istifadə edilməsini əmr edən Teymur, bu heyvanların daha əzəmətli görünməsi üçün onların kürəyinə normaldan daha böyük qapaqlar qoyulmasını istəyirdi. Yenə bu məhfələrin sağında və solunda nizələr tikilir. Fillərin bədəni demək olar ki, tamamilə dəmir zirehlərlə örtülmüşdür.

Dəvələrlə filləri sonda məğlub edən Teymur fillərlə gücləndirilmiş ordusu ilə ölümünə qədər apardığı döyüşlərin heç birini itirmədən adını hərbçi dahi kimi tarixə yazdırdı.



Mənbə: BuzzFeed

Tərcümə etdi: Mina Yadigarlı

Paylaş
Şərh əlavə et