XVI əsrdə Almaniyanın Köln bölgəsində yaşamış artilleriya ustası Frans Helm döyüş taktikası ilə bağlı çox maraqlı hərbi dərslik yazıb. "Buch von den probierten Künsten" adlı bu əsər mühasirə və artilleriya müharibəsi strategiyalarını ehtiva edirdi. Lakin kitabın ən diqqətçəkən hissəsi düşmən qalalarını yandırmaq üçün pişik və quşlardan necə istifadə ediləcəyinə dair təlimatlar idi.
Helm dedi: "Düşmən ərazisindən bir pişiyi götür və kürəyinə odla dolu çuval bağla. Kisəni yandır və pişiyi burax. Pişik qorxudan ot tayasında və ya barda gizlənib, orada atəş açacaq". Onun məqsədi pişiyin təbii gizlənmə instinktindən istifadə edərək düşmən ərazisində yanğın çıxarmaq idi. Bəs sizcə, niyə, xüsusilə, pişikləri seçirdilər?
Orta əsrlərdə və erkən müasir dövrlərdə pişiklər çox vaxt şeytanla əlaqələndirilir və cəmiyyətdə qorxu yaradırdı. Lakin bu taktika təkcə pişiklərlə məhdudlaşmırdı. Quşlar üçün də oxşar üsullar Franz Helmin əlyazmalarında qeyd olunub. Məsələn, düşmən qalalarına və düşərgələrinə zərər vurmaq üçün istifadə edilməsi planlaşdırılan digər üsul quşların kürəyinə bağlanan yanğın torbaları idi.
Tarixçilər qeyd edirlər ki, bu metodun həqiqətən istifadə edildiyinə dair heç bir sübut yoxdur. Əksinə, belə bir cəhd yəqin ki, daha çox zərər verə bilər.
Müasir elm və hərbi tarixçilər Helmin ideyasının daha çox nəzəri olaraq qaldığını və praktikada demək olar ki, mümkün olmadığını bildirirlər. Maraqlıdır ki, oxşar taktika 10-cu əsrdə də baş verib. Kiyevli Müqəddəs Olqa düşmən kəndlərinə cavab vermək üçün quşların belinə alovlu torbalar bağlayır və bu üsulla düşmən kəndlərini yandırır.
Mənbə: Buzzfeed
Tərcümə etdi: Mina Yadigarlı
